- Uitleg
- |
- Professionalisering leraar
- |
- po
- vo
- mbo
Handreiking professionalisering ICT-bekwaamheid
Wat werkt wel en wat werkt niet bij de professionalisering van ICT-bekwaamheid van leraren? En waar begin je mee? Hierover leven veel vragen binnen scholen en schoolbesturen. Onze kennis over professionalisering van ICT-bekwaamheid hebben we gebundeld in deze praktisch in te zetten handreiking. Op deze pagina lees je uit welke onderdelen de handreiking bestaat en hoe je er je weg in vindt.
Door Frans Schouwenburg
Iedereen in een schoolorganisatie heeft zijn eigen verantwoordelijkheid om de ICT-vaardigheid van de leraar op een professioneel niveau te krijgen en te houden. De leraar zelf natuurlijk, maar ook de schoolleider en andere sleutelfiguren in de organisatie. Als iedereen in zijn of haar rol de goede vragen stelt, kan van daaruit het goede gesprek starten over ICT-bekwaamheid. Het uiteindelijke doel is dat je komt tot een doordachte aanpak op het gebied van professionaliseren en ICT.
Hoe gebruik je deze handreiking?
Er zijn verschillende manieren om met deze handreiking aan de slag te gaan. Via elk van deze routes kun je het gesprek aangaan over ICT-bekwaamheid.
- Vanuit de sleutelfiguren en de rol die zij hebben. De vragen van de leraar over ICT-bekwaamheid vormen altijd de basis, dus kijk daar eerst naar. En kijk vervolgens naar de vragen die passen bij je eigen rol.
- Vanuit de thema’s en onderwerpen. Kijk welk onderwerpen nú van belang zijn en kijk welke vragen daarbij horen.
- Vanuit de 16 ICT-bekwaamheden van de leraar. Kies er één of een aantal uit waarmee je aan de slag wilt op jouw school.
Het belang van ICT-bekwaamheid
Bijna iedereen erkent het nut en de noodzaak van de inzet van ICT in het onderwijs. De leraar heeft een sleutelrol op dit gebied. Het kan bijvoorbeeld niet meer zo zijn dat leraren niet weten hoe ze met een foto op sociale media omgaan, of op een eigen manier met ouders en leerlingen communiceren via digitale media. Centrale afspraken over de manier waarop er met ouders en leerlingen via digitale media wordt gecommuniceerd, zijn daarom erg belangrijk.
Voor leerlingen geldt dat zij tot hogere leeropbrengsten, verbeterde motivatie en meer plezier bij het leren komen, als de leraar gebruikmaakt van ICT en digitaal leermateriaal. Maatschappelijk van belang is dat leraren ervoor zorgen dat ICT voor iedere leerling toegankelijk wordt, onafhankelijk van de thuissituatie.
Sleutelfiguren
Bij het ontwikkelen van de ICT-bekwaamheid van leraren zijn meerdere sleutelfiguren betrokken met meerdere opvattingen over onderwijs(organisatie): leraar, schoolleider, i-coach, stafmedewerker en bestuurder. Vanuit iedere rol kun je in jouw school in gesprek over ICT-bekwaamheid. Het initiatief kan met andere woorden bij iedereen in de schoolorganisatie liggen. De vragen van de andere sleutelfiguren zijn ondersteunend aan die van de leraar en hebben als doel te onderzoeken hoe de eigen functie zo kan worden ingericht dat het de ict-bekwaamheid van de leraar bevordert.
Overzichten met vragen
© Kennisnet
Gespreksonderwerpen
Deze handreiking biedt je handvatten om met hoofdvragen en bijbehorende deelonderwerpen het gesprek aan te gaan over ICT-bekwaamheid. Voor deze dialoog hebben we een overzicht gemaakt van mogelijke gespreksonderwerpen en gespreksvragen per sleutelfiguur. De antwoorden verschillen per school en per team. In deze handreiking vind je verwijzingen naar praktijkvoorbeelden, onderzoeken, wetenschappelijke bronnen en andere artikelen die helpen om tot een antwoord te komen.
Ons advies is om je eigen weg te kiezen, onderwerpen te selecteren die in jouw schoolorganisatie leven en die met alle betrokkenen te onderzoeken. De vragen van de leraar over ICT-bekwaamheid vormen altijd het startpunt. Heb je een andere rol in de school? Dan kijk dan ook naar de vragen die passen bij jouw eigen rol. De gespreksonderwerpen zijn geordend aan de hand van diverse thema’s:
- Onderwijsleerproces en onderwijsvisie: over de inzet van ICT in het primaire proces, zoals pedagogiek, didactiek, onderwijsinhoud, digitale geletterdheid.
- Taken, cultuur en samenwerken: over het organiseren van het onderwijs, zoals taakverdeling bij professionalisering en sturingsfilosofie, teamontwikkeling en leren van elkaar, faciliteren van professionalisering.
- ICT en de omgeving: over maatschappelijke ontwikkelingen en het participeren in externe netwerken.
- Eigen professionalisering: over de inzet van ICT voor je eigen professionalisering.
Daarnaast hebben we drie specifieke beleidsthema’s onderscheiden die voor de meeste scholen urgent zijn: gelijke kansen, veiligheid en AVG (informatiebeveiliging).
16 ICT-bekwaamheden van de leraar
In deze handreiking vind je 16 ICT-bekwaamheden voor de leraar. Dit geeft een totaaloverzicht van vaardigheden die een leraar kan verwerven. Deze bekwaamheden vormen de leidraad om zelf aan de slag te gaan met een doordachte aanpak van ICT. Daarbij kies je zelf de thema’s en onderwerpen die op jouw school belangrijk zijn. De bekwaamheden zijn dus niet bedoeld als een normerende lijst of standaardset met ICT-competenties waar iedere leraar aan zou moeten voldoen.
De 16 ICT-bekwaamheden van de leraar
pdf | 619.04 KB