Aan het einde van een lichte gang in de HAN in Nijmegen, linksaf het iXperium in, staat Marijke Kral, lector van het iXperium/Centre of Expertise Leren met ict. "Hier werken lerarenopleidingen van de HAN, het werkveld, het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs in de regio en onderzoekers samen om dit domein verder te professionaliseren", vertelt ze.

Competenties en kwalificaties

De grote ruimte is gevuld met tal van flatscreens, beamers en bovenal digitaal lesmateriaal in alle kleuren en maten. In een hoek werken lerarenopleiders Dennis Rutten en Petran Meertens, beide betrokken bij de activiteiten die in het iXperium plaatsvinden.

Ict in de les op basisschool De Vier Leeuwen in Rotterdam © Anne-Carolien Köhler

"We monitoren steeds waar we nu staan en hoe we de nodige competenties bij studenten verder kunnen ontwikkelen", vertelt Meertens. "De kwalificaties borgen we in het curriculum", vult Rutten aan, "zodat er geen sprake is van vrijblijvendheid bij studenten en docenten."

De eindkwalificaties ‘Leren en lesgeven met ict’ zijn voor alle studenten van de pabo en lerarenopleiding vo/mbo, opgesteld en vastgesteld. Ze geven aan wat een student aan het eind van zijn opleiding minimaal zou moeten beheersen. "Om dat goed te kunnen vormgeven is professionalisering van docenten nodig", zegt Rutten. "Iedereen steekt op zijn eigen niveau in en maakt elk jaar een professionaliseringsstap. Dat motiveert mensen."

Vertaalslag naar het onderwijs

Meertens vertelt dat sommige opleiders in het begin de noodzaak nog niet zagen. "Of ze waren handelingsverlegen, zoals we dat noemen. Inmiddels is het geïntegreerd in het hele systeem." Lerarenopleiders moeten studenten vooral helpen om de vertaalslag te maken naar het onderwijs. "Ook als studenten al veel kunnen op ict-gebied moeten ze leren hoe ze dat kunnen inzetten in hun vak", aldus Meertens.

Bij ict gaat er juist om dat je vragen durft te stellen om verder te komen.

Het succes van de HAN lijkt er vooral in te zitten dat ze gewoon begonnen zijn. "Dat vergt een attitudeverandering", legt Kral uit. "Leraren zijn gewend in hun vak een expertrol te vervullen. Als je dat hierbij ook wilt, start je nooit."

"Bij ict gaat er juist om dat je vragen durft te stellen om verder te komen", voegt Meertens toe. "Je moet anders durven omgaan met de materie dan je gewend bent. Het kan best lang duren voordat die slag gemaakt is."

Ook het op gang brengen van de samenwerking met het werkveld kost veel tijd. "Een overkoepelend beleid op scholen tot stand brengen gaat nu eenmaal niet over een nacht ijs", zegt Kral. "Daarom is onderzoek van groot belang. Dat geeft besturen body om het door te voeren. De belangstelling voor wat we doen is in elk geval heel groot. Er komen ook geregeld andere pabo’s kijken."

Veel zelf uitproberen

Buiten wacht Mechelien Sip, mentor Media Educatie, op een schoolbestuur uit de regio Noord-Limburg, dat voor een introductie-arrangement komt. "Na een korte presentatie gaan ze 1,5 uur lang los in de speeltuin", vertelt ze. "Ze kunnen bijvoorbeeld springend rekenen met Jumpydoo, en programmeren met de Beebot en de Bluebot; methodes die al voor kleuters kunnen worden ingezet."

Sip loopt met ze mee en legt uit hoe het kan worden ingezet in de klas. "Het is belangrijk dat mensen veel uitproberen, tegen dingen oplopen zodat ze leren hoe ze zelf verder kunnen komen, maar bovenal dat ze lol hebben. Daarmee begint de interesse."

Professionalisering

Bij professionalisering gaat het erom dat een leerkracht gekwalificeerd is en blijft in het gebruik van ict-toepassingen. Om deze vaardigheden te blijven onderhouden is het belangrijk dat er in een school en bestuur ruimte is voor uitwisseling. Netwerken zoals die van de HAN zijn een krachtige manier om samen te blijven werken aan professionele inzet van ict. Door samen te redeneren hoe een toepassing het beste kan worden ingezet. Maar ook door feedback te geven op elkaars werkwijze. 

Lees meer over professionalisering als onderdeel van ict-bekwaamheid in de handreiking Ict-bekwaamheid.

Deel Ict-onderwijs op de pabo: ‘Durf vragen te stellen om verder te komen’

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • E-mail