• Praktijkvoorbeeld
• |
• Leermiddelen
• |
• po

Iedereen aan boord: KC Het Stadshart kiest leermiddelen via onderzoek en samenwerking

Nieuw leermateriaal kiezen: hoe zorg je dat het een keuze wordt waar het hele team achter staat? Op Kindcentrum Het Stadshart pakken ze dat aan vanuit een duidelijke visie, met onderzoek én met het hele team aan boord. Stap voor stap werken ze toe naar een goed doordachte keuze. Die gestructureerde aanpak zorgt voor rust, eigenaarschap en kwaliteit. Zoë Fresco, intern begeleider en PLG’er, vertelt enthousiast hoe zij dit proces samen vormgeven.

Door Anneke van den Broek

21 januari 2026

4 minuten lezen

Werkwijze

KC Het Stadshart, onderdeel van Stichting Signum in ‘s-Hertogenbosch, hanteert inmiddels een vaste werkwijze voor schoolontwikkeling en leermiddelenkeuze. Ze zijn gestart met werken in professionele leergemeenschappen (PLG). In een PLG komen onderwijsprofessionals, zoals leraren en schoolleiders, regelmatig in gestructureerd groepsverband bij elkaar om systematisch van en met elkaar te leren, hun praktijk te onderzoeken en te verbeteren, met als doel betere leerresultaten voor leerlingen. Elke leerkracht zit in minimaal één PLG. Zo nemen ze nu het hele team mee, zodat iedereen kan meedenken over de schoolontwikkeling.

Wanneer in het jaarplan staat dat het leermateriaal van een bepaald vakgebied onder de loep genomen moet worden, dan is de PLG aan zet. Zoë Fresco: “Ons schoolplan sluit aan bij het strategisch beleidsplan van Signum. De PLG maakt een planning voor vier jaar vooruit en vertaalt die jaarlijks in een jaarplan. Daarin staat ook het onderzoek naar nieuw lesmateriaal of andere werkwijzen. We doen dus niets zomaar tussendoor; als iets niet in het jaarplan staat, gaan we er niet mee aan de slag.”

Teamproces

De aanpak bij het kiezen van leermiddelen houdt in dat je het hele team vanaf het begin betrekt, dus niet pas in de uitvoerende fase als er al veel keuzes zijn gemaakt. Fresco: “We hebben onlangs een nieuwe methode voor wereldoriëntatie gekozen. Door in iedere fase achtergrondinformatie en onderbouwing te delen en te bespreken neem je iedereen mee. Dat start met het gezamenlijk formuleren van een visie op het WO-onderwijs. Zo is de uiteindelijke keuze geen verrassing en kan het hele team erachter staan.” 

Een vaste structuur ervaren we als heel waardevol. Iedere leerkracht heeft eigenaarschap, denkt mee, staat op een plek waar hij expertise heeft en voelt dat ie bijdraagt.

Onderbouwing

Om niet alleen een gedragen maar ook een goed onderbouwde keuze te maken, werkt KC Het Stadshart in elke fase van het leermiddelenkeuzeproces evidence informed. “We hebben veel kennis van buiten naar binnen gehaald: onderzoeken gelezen, ervaring bij andere scholen opgehaald, het expertisepunt van Signum gebruikt. Na het bestuderen van de leermiddelen op onze longlist volgt opnieuw onderzoek. Er wordt contact gelegd met de methodemakers om openstaande vragen te beantwoorden, er worden zichtzendingen aangevraagd, presentaties bijgewoond en de scholen in ons netwerk worden bezocht.”  

Ook bij het samenstellen van de shortlist verdiepen ze zich in de onderbouwing en ervaringen van andere scholen, lezen ze aanvullende informatie en vragen ze om toelichtingen van de uitgevers.  

Daarna volgt het actieonderzoek: 2 methoden worden gedurende 4 weken uitgeprobeerd. De resultaten van de vragenlijsten, gesprekken met leerkrachten en leerlingen en observaties van leerlingen worden zorgvuldig besproken met het team en met de schoolleider.  “Daarna wisten we het zeker”, vertelt Fresco: “dit past het best bij onze school. En het hele team stond erachter.” 

Onderzoekende cultuur

Een werkwijze als deze vraagt om een sterke onderzoekende cultuur. Bij KC Het Stadhart is dat niet van de ene op de andere dag ontstaan. “Zoiets moet groeien,” legt Zoë Fresco uit. “We werken in PLG’s die worden aangestuurd door een mastergeschoolde leerkracht. Zij hebben onderzoekservaring en inspireren en stimuleren de collega’s.”

Daarnaast werkt de school bewust samen met studenten van de opleiding Pedagogische Wetenschappen Primair Onderwijs (PWPO) in Nijmegen. Zij brengen nieuwe inzichten en onderzoeksvaardigheden mee. “Zo ontwikkelen we de onderzoekscultuur op school steeds verder. Je bent nooit klaar: er komen altijd nieuwe inzichten. De vaktijdschriften waarop de school geabonneerd is, worden ook echt gelezen, we gebruiken het internet doelgericht en kritisch en betrekken regelmatig experts van het samenwerkingsverband. En we hebben natuurlijk gewoon boeken op school,” lacht Fresco, “dat ook.”

Implementatie

Is de breed gedragen keuze eenmaal gemaakt, dan stopt het proces niet. “In tegendeel”, zegt Zoë Fresco “dan volgt de implementatie en het stevig neerzetten van de nieuwe methode. Hier hebben we de methodemaker ook bij betrokken met twee studiedagen. Daarnaast we bezoeken elkaars lessen en ook de methodemaker komt lesbezoeken doen. Dat is waardevol en ook best spannend.”
“Maar”, besluit ze: “als je iets doet, moet je het goed doen.”