- Stappenplan
- |
- Artificial intelligence
- |
- po
- vo
AI-beleid ontwikkelen op school
AI komt op verschillende manieren de school binnen en dat maakt het belangrijk om te bepalen hoe je ermee om wil gaan. Maar dit is geen afweging die je in je eentje maakt. Een breed gedragen AI-beleid dat past bij de visie op onderwijs en de kernwaarden van je school maak je samen. Zo kom je tot een beleid dat zorgt voor duidelijkheid en helpt bij het doordacht inzetten van AI.
Door Astrid Buijs, Eugenie Zwanenburg
Stappenplan
In onderstaand stappenplan helpen we je met het opstellen van een AI-beleid. Je kunt hierbij ook ons voorbeelddocument AI-beleid gebruiken.
-
Stap 1: Werk vanuit bestaande kaders en uitgangspunten
Bij het maken van een AI-beleid begin je bij de kaders en strategische uitgangspunten die voor jouw school belangrijk zijn. Denk hierbij aan:
- Waarden en visie op onderwijs.
- Bestaand beleid voor digitalisering
-
Stap 2: Ga in gesprek met betrokkenen
Na het vaststellen van de kaders kan worden gestart met het nadenken en praten over de gewenste visie op AI. Ga daarvoor in gesprek met leraren, leerlingen, ouders en de medezeggenschapsraad over de impact van AI op verschillende onderwerpen:
- Sociale veiligheid en het pedagogisch klimaat. Denk aan deepfakes, nepnieuws, AI companions en de invloed van AI op de relatie tussen leraar en leerling en tussen leerlingen onderling.
- Jullie onderwijs. Denk aan nieuwe mogelijkheden en onderwijstoepassingen dankzij AI, maar ook aan het genereren van lesplannen en toetsen voor de leraar of andere manieren waarop leerlingen kunnen leren.
- De rol die onderwijsinnovatie heeft in de school. In hoeverre vinden jullie het van belang om ‘voorop te lopen’ in het experimenteren met technologie?
- Bedrijfsvoering. Denk aan mogelijkheden op het gebied van kwaliteitszorgsystemen en financieel beheer.
- Professionalisering. Welke kennis en vaardigheden zijn er nodig om op een verantwoorde manier om te gaan met AI?
Je kunt hiervoor de input gebruiken die je hebt opgedaan bij de inventarisatie naar het gebruik van AI. Probeer in de gesprekken weg te blijven van een stellingname in de zin van voor of tegen, goed of fout. Bepreek de kansen en de risico’s die je ziet en ga met elkaar na hoe, in welke mate en op welke manier je AI wel of niet wil inzetten.
-
Stap 3: Formuleer een visie op AI
Stap 1 en 2 helpen je om vervolgens een visie te vormen op AI die past bij de kernwaarden van je school en je visie op onderwijs. De ene school vindt bijvoorbeeld eigenaarschap van de leerling heel belangrijk, de andere legt meer nadruk op een onderzoekende houding. Verschillende uitgangspunten leiden tot verschillende keuzes. Hou ook rekening met publieke waarden als rechtvaardigheid, menselijkheid en autonomie bij de totstandkoming van je visie.
-
Stap 4: Stel je AI-beleid op
Je hebt nu voldoende input verzameld om daadwerkelijk je AI-beleid op te stellen. Je kunt hiervoor ons voorbeelddocument AI-beleid (docx) gebruiken. Vraag om betrokkenen om feedback op dit conceptbeleidsplan en verwerk deze feedback. Leg het vervolgens ter instemming voor aan de MR. Zorg ervoor dat je het vastgestelde beleid duidelijk communiceert aan leraren, leerlingen en ouders.
Voorbeelddocument AI-beleid
docx | 440.1 KB
Heb je nog geen AI-beleid? Dan helpt ons voorbeelddocument AI-beleid je op weg. Je kunt dit voorbeeld aanpassen aan je eigen situatie.
-
Stap 5: Pas ander beleid aan
De inzet van AI kan gevolgen hebben voor andere technologie die je gebruikt op school. Daarom is het belangrijk om te onderzoeken welke gevolgen je AI-beleid heeft voor je andere beleidsstukken – zoals je ICT- en IBP-beleid – en waar nodig aanpassingen te doen.
-
Stap 6: Monitoren en herzien van het beleid
Net als elk ander beleidstuk is ook een AI-beleid niet statisch of in beton gegoten. Het moet soms worden aangepast op basis van nieuwe inzichten of ontwikkelingen in de toekomst. Stel daarom in je beleid vast wanneer je het beleid herziet en op basis van welke criteria je bepaalt of het beleid effectief is. Neem het op in de reguliere PDCA-cyclus.
Tips en aandachtspunten
- Hou bij het ontwikkelen van een AI-beleid rekening met de volgende tips en aandachtspunten:
- Zorg voor een transparante onderbouwing van de afwegingen en keuzes die gemaakt zijn om tot jullie AI-beleid te komen.
- Spreek duidelijk af wat wel mag en wat niet mag voor zowel leerlingen als leraren en faciliteer scholing.
- Zorg dat zowel leerlingen als leraren bekend zijn met relevante wetgeving. Denk hierbij ook aan zaken als auteursrecht en privacy.
- Houd er rekening mee dat nog veel wetenschappelijk onderzoek nodig is naar de effectieve inzet van AI. Het Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI) onderzoekt vanuit verschillende perspectieven hoe AI verantwoord in te zetten in onderwijs. De verwachting is dat de komende jaren meer zicht komt op een bewuste en verantwoorde inzet van AI in de klas.
- Ben je benieuwd naar beleidsplannen van andere scholen? Neem dan deel aan het Onderwijsnetwerk Digitalisering en volg het onderwerp AI in het onderwijs. Je kunt daar je eigen beleidsplan delen in een besloten omgeving en plannen van anderen bekijken.
Onderdeel van de ‘Handreiking AI in het onderwijs’