Smartphonebeleid op school: deze stappen helpen je op weg

Aan de slag met smartphonebeleid? Stel een diverse werkgroep samen binnen de school, die het proces kan leiden. Schakel eventueel de hulp van een (externe) adviseur of (proces)begeleider in.

Wat is de visie op onderwijs van de school en welke plek heeft digitalisering daarin? In hoeverre is er al een visie op de rol van smartphones op school? Zetten wij smartphones al educatief in? Gebruiken leerlingen devices op school ook op een niet-educatieve manier, bijvoorbeeld voor sociale media? Wat zijn de huidige schoolregels voor smartphones en andere devices? Wat zijn de ervaringen met dit beleid? Wat gaat goed, wat kost moeite? Is het beleid in lijn met het uitgangspunt ‘nee, tenzij’? In hoeverre zet onze school de smartphone op een praktische manier in, bijvoorbeeld om informatie door te geven aan de leerlingen of kluisjes te openen?

Betrek leraren zo vroeg mogelijk in het proces, zodat het beleid aansluit bij de lespraktijk.  Betrek ook ouders bij de invulling van het besluit, bijvoorbeeld via de medezeggenschapsraad of een ouderavond. Betrek tot slot ook leerlingen zelf. Dat kan via de leerlingenraad of in bredere sessies met leerlingen.  Bespreek met alle groepen hoe het nieuwe beleid zo goed mogelijk aansluit op de specifieke situatie van de school. Hulpvragen hierbij zijn:

• Hoe kijken wij aan tegen de rol van de smartphone en andere devices op school?
• Willen we de smartphone toestaan voor educatief gebruik, of willen we de smartphone helemaal verbieden in de klas? Wat is de motivatie?
• Als we het gebruik van smartphones in de klas toestaan, hoe zorgen we er dan voor dat deze uitsluitend educatief gebruikt worden?
• Moeten we smartphones verder wel toestaan in de school, of kan er beter een verdergaand verbod gelden? Wat is de motivatie?
• Mogen leraren een smartphone gebruiken als er een verbod voor leerlingen geldt? En zo ja, met welk doel en wanneer?
• Wat is de ondersteuningsbehoefte bij leraren en onderwijsondersteunend personeel  om het voorgenomen beleid te laten werken in de (les)praktijk?

Formuleer het beleid op basis van de gevoerde gesprekken zo helder mogelijk met aandacht voor de volgende zaken:

• De doelstellingen van het beleid.
• De vraag (indien aan de orde) wat de school precies verstaat onder goed educatief gebruik.
• Oplossingen voor praktische knelpunten die ontstaan als leerlingen hun smartphone niet mogen gebruiken, zoals het doorgeven van roosterwijzigingen, berichtverkeer met leerlingen, bereikbaarheid van leerlingen, het openen van de kluisjes of het gebruik van tweefactorauthenticatie.
• Uitzonderingen, bijvoorbeeld op het gebied van medische of sociale veiligheid.
• Hoe de school aandacht besteedt aan digitale geletterdheid. Met onder meer aandacht voor digitale afleiding, beïnvloeding via sociale media en digitaal deelnemen aan de maatschappij. Dit kan bijvoorbeeld een plek krijgen in de mentorlessen.
• Digitale sociale veiligheid: ook als telefoons niet zijn toegestaan in de klas, krijgen leerlingen te maken met digitaal pesten. Ook leraren kunnen slachtoffers zijn van grensoverschrijdend online gedrag.
• De sancties bij het overtreden van de regels.

Zorg voor instemming van de medezeggenschapsraad (MR) en vervolgens ook een correcte aanpassing van het leerlingstatuut.

Laat leraren en leerlingen, maar ook ouders ruim voor invoering weten wat het (gewijzigde) smartphonebeleid is, wat de motivatie is voor dit beleid en hoe dat aansluit op de visie van de school. Wees helder over de sancties bij het overtreden van de regels. Blijf vertellen over de gevolgen als leerlingen toch hun smartphone of andere devices voor niet-educatieve doeleinden gebruiken in de klas. Maak ruimte om nieuwe medewerkers, ouders en leerlingen bij te praten over het gekozen beleid en neem het beleid op in de nieuwe schoolgids.

Kies vaste momenten om de ervaringen en ondersteuningsbehoefte van alle betrokkenen uit te vragen, bijvoorbeeld via enquêtes, groepsgesprekken en oudercontactmomenten. Bespreek de knelpunten bij het uitvoeren van het beleid of bij gedrag rond smartphones en bekijk hoe je deze kunt verhelpen. Stel het beleid bij wanneer dit nodig blijkt. En doorloop de cyclus eventueel opnieuw vanaf stap 2.