21e eeuwse vaardigheden worden gezien als de competenties die leerlingen nodig hebben in de maatschappij van de toekomst. Het nieuwe model, begin 2016 gepresenteerd door Kennisnet en SLO, bestaat uit 11 vaardigheden: creatief denken, probleem oplossen, kritisch denken, zelfregulering, sociale en culturele vaardigheden, samenwerken, communiceren, computational thinking, informatievaardigheden, ict-basisvaardigheden en mediawijsheid. Deze laatste 4 vallen onder digitale geletterdheid.

Leerlingen in de klas werken op een laptop
Veel scholen zijn bezig met de vraag hoe zij in hun onderwijs vorm kunnen geven aan 21e eeuwse vaardigheden © Etienne Oldeman

De huidige situatie

Om leerlingen goed voor te bereiden op de 21e eeuwse samenleving is het belangrijk deze competenties een plek te geven in het onderwijs. Maar uit onderzoek blijkt dat losse lessen over computers en het gebruik van digitale media niet of nauwelijks bijdragen aan digitale geletterdheid. En 21e eeuwse vaardigheden komen nog weinig doelgericht en structureel aan de orde op scholen. Daarnaast is er weinig aandacht voor de vaardigheden in landelijke leerplankaders en komen ze weinig voor in reguliere methodes, blijkt uit het rapport '21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs' van SLO.

Brede aanpak

Volgens het nieuwe model voor 21e eeuwse vaardigheden staan alle vaardigheden in verband met elkaar, vullen elkaar aan en overlappen met elkaar. Op veel scholen worden de vaardigheden nog los van elkaar en los van het reguliere onderwijs aangeboden, bijvoorbeeld via een eenmalig project. De volgende stap voor scholen is om juist de inbedding en terugkoppeling naar het regulier onderwijs te maken. Daardoor kunnen leerlingen vanuit een breder perspectief technologie inzetten en vaardigheden die ze opdoen ook op andere gebieden toepassen.

Besturen die al stappen hebben gezet met digitale geletterdheid besteden vooral aandacht aan programmeren en mediawijsheid. Maar werken met 21e eeuwse vaardigheden vergt eerder een bredere aanpak. Daarbij wordt technologie overal ingezet waar deze een meerwaarde heeft en geïntegreerd in alle vakgebieden.

In de klas

Docenten blijken meer behoefte te hebben aan houvast. Maar hoewel leerlijnen handig en nodig zijn, is onderwijs geven in de 21e eeuw ook vooral een kwestie van flexibel zijn en gebruikmaken van de interactie tussen de docent en de leerlingen. Bekijk voor meer informatie over een structurele invoering van nieuwe vaardigheden:

Lees meer achtergronden over 21e eeuwse vaardigheden:

Bekijk alle antwoorden op veelgestelde vragen

Dit is één van de artikelen in een reeks die Kennisnet tot stand brengt met de PO-Raad. Bekijk het overzicht van alle artikelen uit de serie 'Vraag & antwoord'.

Deel Wat moet ik met 21e eeuwse vaardigheden in het onderwijs?

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug