Nooit gehoord van Kwaaivines, Joeybravo, Armowasright, Stuk TV of Snapking? Grote kans dan dat je ouder dan 15 jaar bent. Bij kinderen op de basisschool zijn deze namen waarschijnlijk wel bekend. Het zijn populaire YouTube-kanalen met daarop grappige filmpjes, zogenoemde pranks. Een aantal van deze vloggers is erg populair en hun video's worden tienduizenden keren of meer bekeken.

Hoewel je volgens YouTube 13 jaar moet zijn om een eigen account te mogen openen, hebben steeds meer leerlingen al op de basisschool een eigen YouTube-kanaal waarop ze hun video's, tutorials of compilaties plaatsen. Er zijn mooie voorbeelden van kinderen die uitleg geven over het voor elkaar krijgen van dingen in Minecraft, die kookvideo's opnemen of die liedjes van zichzelf online plaatsen.

Toch gaat het soms bijna mis. Bijvoorbeeld wanneer leerlingen, met name jongens, zelfbedachte prankvideo's gaan maken en hierdoor zichzelf in de problemen brengen. Neem de twee jongens die in februari in zwemkleding met een roeiboot een recreatieplas op gingen en vervolgens gered moesten worden door de brandweer.

De vloggers van Stuk TV hebben 1 miljoen abonnees © YouTube

Klasgenoten afkraken

Op een voor mij bekende school kregen we ook te maken met een minder leuk voorval. Een van de leerlingen, Tim (11, niet zijn echte naam), maakte hatevideo's en zette ze op zijn YouTube-kanaal. In de video's liet hij filmpjes zien die gemaakt waren door klasgenoten om deze vervolgens in redelijke grove bewoordingen af te kraken.

Hij noemde daarbij zijn klasgenoten met hun volledige naam en nam de negatieve toon aan die je bij enkele populaire vloggers ook ziet. Al snel trokken klasgenoten van Tim en hun ouders bij de school aan de bel.

De school ging in gesprek met Tim en met zijn ouders. Helaas zonder resultaat. De ouders vonden dat de school zich er niet mee moest bemoeien, want Tim maakte de video's thuis. Tim haalde op verzoek van zijn leraar een paar video's offline en ging vervolgens vrolijk op dezelfde voet verder.

Tijdens een bijeenkomst met leerkrachten over mediawijsheid werd gebrainstormd over een aanpak voor dit probleem. We zouden het kanaal natuurlijk kunnen laten blokkeren omdat hij nog geen 13 is. Dat leek ons echter geen gedegen oplossing voor de lange termijn.

Besloten werd om in te steken op het online imago van Tim. Wat zegt het over Tim dat hij dit soort negatieve video's online zet? Als 11-jarige is hij zich daar nog niet van bewust en door zijn ouders wordt het helaas gebagatelliseerd. De juf van Tim besloot om met een van de voorgestelde ideeën aan de slag te gaan.

Video's op het digibord

In de taalles behandelt de juf het onderwerp solliciteren: hoe schrijf je een goed CV en hoe voer je een positief gesprek? Er wordt een vacature gecreëerd waarvan de leerkracht denkt dat deze Tim ook zal aanspreken, namelijk het tegen betaling recenseren van games in de vorm van video's. Dat is raak. Tim is geïnteresseerd en wil graag meedoen. De juf vraagt een vriend in de klas te komen om de sollicatiegesprekken te voeren met de leerlingen.

Natuurlijk is Tim een van de kinderen die op gesprek mag komen. Het gaat hartstikke goed, totdat de 'werkgever' voorstelt aan Tim om hem nog even te googelen. Hij raakt licht in paniek wanneer de video's op het digibord verschijnen. 'Juf, maar het is niet de bedoeling dat iedereen dit ziet'. Bingo! Een dag later is het YouTube-kanaal met de hatevideo's offline.

Dit soort voorvallen maakt het belang van mediawijze leerlingen, ouders en leerkrachten nog eens goed duidelijk. Jonge kinderen overzien vaak nog niet de gevolgen van hun online acties. Een belangrijke taak dus - voor de school én de ouders - om hen daarbij goed te begeleiden.

Tessa van Zadelhoff werkt ruim 20 jaar in het basisonderwijs. Sinds januari 2013 is ze projectleider onderwijsinnovatie bij de stichting PRODAS met daarin 25 basisscholen. Deze stichting heeft een Ontdeklab waar leerkrachten met hun klas welkom zijn om kennis te maken met onderwerpen als ict-werkvormen, programmerenmaakonderwijsmediawijsheid en 21e eeuwse vaardigheden.

Deel Tessa ontdekt: 'Leerlingen die vloggers nadoen? Maak ze mediawijs'

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug