Volgens Van Dijck bevindt de transformatie naar een digitale samenleving zich in een 'fase van ontregeling'. Scholen zitten in een overgangsfase waarin zij zichzelf opnieuw moeten uitvinden. 

In je afscheidsrede heb je het over drie begrippen: context collapse, confirmation bias en polarisation push. De expertise van wetenschappers en leraren heeft daaronder te lijden. Kun je deze begrippen uitleggen?

"Context collapse betekent dat in veel internet-uitingen de externe kenmerken van een publicatie - denk bijvoorbeeld aan een een krant of een wetenschappelijk tijdschrift- wegvallen of moeilijker te herkennen zijn. Daardoor is het voor een lezer moeilijk de kwaliteit van de informatie op waarde te schatten.

"Confirmation bias betekent dat mensen graag iets zoeken of lezen wat hun mening of vooroordeel bevestigt.

"Polarization push zegt iets over de toenemende neiging in het publieke debat om te polariseren in plaats van gemeenschappelijk grond te zoeken." 

José van Dijck © Milette Raats / Knaw.nl

Je schrijft dat lessen mediawijsheid en 21e eeuwse vaardigheden niet genoeg zijn, hoe belangrijk die lessen ook zijn. Wat is er nog meer nodig?

"In een tijdperk van grote hoeveelheid aan digitale informatie, is het aanleren van een kritische houding en 'gezond verstand' nodig. Dat betekent niet alleen dat leerlingen moeten leren hoe het internet werkt, maar ook bronnen op waarde moeten kunnen schatten. Het op waarde leren schatten van informatiebronnen vraagt meer dan alleen op kunnen zoeken van informatie. Dat lukt niet in een paar lesuur per week in omgaan met computers".

Leerlingen hebben 'wijsheid en attitude' nodig, zeg je. Kan je dat toelichten?

"Leerlingen en studenten moeten getraind worden in het ontwikkelen van groot kritisch vermogen om bronnen te onderscheiden, feiten van meningen te onderscheiden, logisch en consistent te leren redeneren, bronnen leren vinden en de waarde van bronnen te leren inschatten.

"Daarnaast zullen leerlingen ook meer moeten weten wat technologie met hen doet en wat zij doen met technologie. Zo is het belangrijk dat leerlingen meer weten van coderen en van de manier waarop algoritmes werken. Maar ze moeten ook leren nadenken over de consequenties van het gebruik van digitale technologieën; wat betekent dit voor de privacy of sociale interactie.

"Digitale geletterdheid betekent dus meer dan informatie en kennis: het gaat over het bijbrengen van beoordelingsvermogen en wijsheid."

Meer lezen?

De volledige afscheidsrede van Jose van Dijck kun je teruglezen op knaw.nl

Eerder spraken wij Jose van Dijck voor een podcastaflevering over de Platformsamenleving. Beluister het gesprek 'Facebook en Google en de risico’s van ‘platformisering’ in het onderwijs'

Deel 'Scholen moeten zichzelf opnieuw uitvinden in de digitale samenleving'

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug