In 2018 werkt een ontwikkelteam van leraren en schoolleiders aan kerndoelen en eindtermen voor digitale geletterdheid. Dat zal begin 2019 leiden tot een rapport, waarin deze kerndoelen en eindtermen worden beschreven. Dit borduurt voort op het model digitale geletterdheid dat door SLO is ontwikkeld. De Tweede Kamer beslist daarna of het voorstel van het ontwikkelteam wordt uitgevoerd. De verwachting is van wel. Meer informatie daarover is te vinden op www.curriculum.nu.

Maar wat als je daar niet op wilt wachten? Welke hulpmiddelen zijn er om nu al te beginnen? Start met een leerlijn digitale geletterdheid. Zo'n leerlijn is een uitwerking van algemene leerdoelen naar concrete doelen, die beschrijven wat leerlingen moeten kennen en kunnen op digitaal gebied.

We zetten er enkele op een rij, gebaseerd op een of meerdere van de vier digitale vaardigheden:

Generiek

SLO, het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling, heeft concept-leerlijnen digitale geletterdheid ontwikkeld. 

Basisvaardigheden ict

In het kader van het handboek digitale geletterdheid dat dit najaar verschijnt, geven wij je een overzicht met belangrijke leerlijnen waarmee je aan de slag kunt. © Reyer Boxem/Kennisnet

Informatievaardigheden

Mediaspoor (po)

Mediaspoor is een doorlopende leerlijn voor groep 1 tot en met groep 8 in het basisonderwijs. De lesmodules kun je gratis downloaden of online gebruiken op het digibord. De lespakketten voor de verschillende groepen sluiten op elkaar aan en vormen samen een doorlopende leerlijn. Hiermee wordt de basis gelegd voor mediawijze leerlingen. De leerlijn wordt breed ingestoken, al ligt de focus op informatievaardigheden.

Blits Studievaardigheden (po)

Blits studievaardigheden is een doorgaande leerlijn voor groep 5 tot en met 8. Kinderen leren hoe zij verschillende informatiebronnen lezen, begrijpen en verwerken, waaronder internet. Blits biedt een programma voor 1 les per week met in totaal 32 lessen per leerjaar. De leerstof is verdeeld in 4 lesblokken van 8 lessen. Elk lesblok wordt afgesloten met een toets.

Mediawijsheid

Op basis van het competentiemodel mediawijsheid van Mediawijzer.net zijn diverse leerlijnen mediawijsheid ontwikkeld. Ze vormen een prima basis die is uit te breiden naar meer aspecten van digitale geletterdheid.

#Mediawijsheid in de klas (vo en mbo)

De leerlijn ‘#Mediawijsheid in de klas’ is ontwikkeld door het Koning Willem I College in ’s-Hertogenbosch. De leerlijn bestaat uit 15 kant-en-klare lessen in de vorm van presentaties met onder andere inleidende video’s en vragen, 29 doe-opdrachten, 1 eindopdracht en een beoordelingsmodel. Het materiaal kan kant-en-klaar gebruikt worden, maar ook naar eigen smaak aangepast worden. De leerlijn behandelt de onderwerpen mediawijsheid en informatievaardigheden. Al het materiaal is te downloaden via de bijbehorende website: mediawijsheidindeklas.nl. Ook het boek Mediawijs in de Klas, van docent Patrick Koning, is een aanrader. 

Lessenreeks mediawijsheid van Cubiss (po en vo)

Cubiss heeft twee lessenreeksen (bekijk reeks 1 en reeks 2) mediawijsheid ontwikkeld, bedoeld voor het primair en voortgezet onderwijs zodat er een doorgaande lijn ontstaat.
Beide lessenreeksen zijn zo opgesteld dat deze aansluiten binnen de bestaande lessen voor het po of vakken van het vo. Je hoeft dus geen ‘leraar/docent mediawijsheid’ te zijn, om deze lessen te kunnen geven. Binnen de lessenreeks ligt de focus op de competentie mediawijsheid. Daarnaast werken de leerlingen tijdens de lessen ook aan 21e-eeuwse vaardigheden.

Nationaal Media Paspoort (po en vo)

De leerlijn is ontwikkeld door de Nationale Academie voor Media & Maatschappij, gebaseerd op inzichten uit wetenschappelijk onderzoek van de Radboud Universiteit. De leerlingen in het basisonderwijs krijgen 7 lessen over 7 mediawijze thema's, die ieder schooljaar terugkomen. De 7 lessen per schooljaar variëren van 20 minuten (groep 1 en 2), tot 30 minuten (groep 3 en 4) en uiteindelijk 40 minuten (groep 5 en 6) per les. De lessen zijn exact afgestemd op de leeftijd, de belevingswereld en het leervermogen van de leerlingen.

Je kunt zelf bepalen of je de lessen binnen een korte periode organiseert, of verspreidt over een langere periode. De makers schrijven: "Uniek is dat deze lesmethode niet alleen kennis overdraagt, maar ook ingaat op de gevoelens die media bij mensen opwekken." Ook voor het vo is er Paspoort. Voor het vmbo zelfs een speciale versie.

Ontdekmedia (po en vo)

Ontdekmedia.nl is een leermiddelenbank met mediawijze werkvormen en lessen, die samen een leerlijn mediawijsheid vormen.

Mediawijsheidscholen (vo)

De Thorbecke Scholengemeenschap in Zwolle heeft met Eye Film Instituut Nederland, Bibliotheek Zwolle en de scholen CSG Comenius (Leeuwarden), het Atlas College (Hoorn e.o.), CSG Bogerman (Koudum) een curriculum Mediawijsheid ontwikkeld voor de leerjaren 1 tot en met 3 van het voortgezet onderwijs. Naast dit lesmateriaal, dat voldoet aan de nodige kwaliteitseisen, is er een overzicht van eindtermen voor mediawijsheid in het vo beschikbaar. Ook vind je er een plan van aanpak voor de invoering van het vak Mediawijsheid binnen de school. Bekijk wikiwijs over mediawijsheid.

Computational thinking en programmeren

Leerlijn programmeren (po en onderbouw vo)

De schoolbesturen Onderwijsgroep Fier en OPONOA hebben, met hulp van SLO en Kennisnet, een leerlijn programmeren ontwikkeld. Deze leerlijn is bedoeld voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het bestaat uit leerdoelen en suggesties voor concrete activiteiten, waaronder veel activiteiten waarvoor je geen computers nodig hebt.

Culturele invalshoek (bovenbouw po en onderbouw vo)

De leerlijn Creatieve Code leert leerlingen programmeren, maar vanuit een culturele invalshoek. De Creatieve Code is een leerlijn creatief programmeren, die leerlingen bewust maakt van de code waaruit de digitale wereld is opgebouwd. Welke vragen kun je daarbij stellen? Hoe kun je als kunstenaar op een creatieve manier naar die algoritmische wereld kijken? Samen met kunstenaars worden programmeertalen verkend en toegepast, met kunstwerken als eindresultaat.

Deel Overzicht leerlijnen digitale geletterdheid

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug