Scholen dromen van 'overkoepelende' dashboards omdat deze docenten inzicht geven in het leerproces, waardoor zij effectiever en meer gepersonaliseerd kunnen interveniëren. Zo'n dashboard bespaart tijd, want docenten hoeven geen gegevens meer over te tikken van het ene naar het andere systeem. Het dashboard brengt informatie uit verschillende leermiddelen en andere bronnen bij elkaar.

Hoe meer verschillende leermiddelen je school gebruikt voor het geven van een vak en hoe meer vakken met elkaar zijn verbonden, hoe groter je behoefte zal zijn aan zo'n overkoepelend dashboard.

Naarmate je school meer verschillende (digitale) leermiddelen gebruikt, zal de behoefte aan een overkoepelend 'dashboard' groter worden
Naarmate je school meer verschillende (digitale) leermiddelen gebruikt, zal de behoefte aan een overkoepelend 'dashboard' groter worden © Reyer Boxem

Omdat veel informatie digitaal is, zou je denken dat een overkoepelend beeld makkelijk automatisch kan worden gerealiseerd. Maar daarvoor moeten technische en onderwijskundige barrières worden overwonnen.

Een overkoepelend beeld omvat meer dan cijfers

Een eerste uitdaging ontstaat omdat een overkoepelend beeld van het leerproces naast cijfermatige resultaatgegevens en leerresultaten óók observaties van leraren bevat, evenals zorginformatie en informatie over de ontwikkeling van vaardigheden. Om tot een overkoepelend dashboard te komen, moeten er dus verbindingen worden gemaakt met systemen die die informatie bevatten.

'Zachte' informatie laat zich moeilijk automatisch beoordelen

'Zachte' informatie, bijvoorbeeld over de ontwikkeling van 21e eeuwse vaardigheden, laat zich echter niet makkelijk automatisch beoordelen door een systeem en moet dus anders worden ingevoerd.

Scholen zoeken manieren om de ontwikkeling van deze vaardigheden bij leerlingen in kaart brengen, bijvoorbeeld met systemen die gevuld zijn met 'rubrics' waarbij leerlingen en leraren met periodieke reflectie kijken naar ontwikkeling.

Sommige leveranciers verwerken vaardigheden in leermiddelen, bijvoorbeeld met bepaalde werkvormen. De vraag is echter of je daaruit informatie kunt halen over de ontwikkeling van vaardigheden.

Verschillende leermiddelen, verschillende schalen

Een tweede uitdaging is dat verschillende leermiddelen voortgang uitdrukken in verschillende schalen. Resultaatgegevens zijn daardoor lastig te vergelijken.

Stel, je school gebruikt 3 verschillende digitale rekenleermiddelen. Het eerste leermiddel gebruikt bij het beoordelen de schaal 'onvoldoende' tot 'goed'. Het tweede maakt gebruik van een schaal van 1 tot 5. En de derde tool hanteert een schaal van 1 tot 10.

Staat de 3 uit de tweede tool gelijk aan een 6 uit de tool die werkt met schaal 1 tot 10? En wat betekent 'voldoende'? Het is een uitdaging om alle gegevens op een eenduidige manier bij elkaar te brengen en presenteren in één dashboard.

UWLR biedt een oplossing

Dit kan technisch worden opgelost als informatie over de gehanteerde schaal door het leermiddel wordt 'meegeleverd' bij de voortgangsinformatie. De standaard UWLR (Uitwisseling Leerlinggegevens en Resultaten), waarmee resultaten tussen systemen kunnen worden uitgewisseld, biedt daarvoor voorzieningen.

Resultaten worden met UWLR op de juiste manier weergegeven in het overkoepelende dashboard of worden omgezet naar een uniforme schaal. Maar dan nog is het de vraag of je al die gegevens zomaar bij elkaar kunt plaatsen en of je ze dan goed kunt interpreteren. Dat heeft te maken met de context van resultaatgegevens.

De context van resultaatgegevens is belangrijk

Context is belangrijk omdat digitale leermiddelen verschillen van aard. Sommige bevatten opdrachten over één leerdoel. Anderen omvatten in één opdracht verschillende doelen. En het ene digitale leermiddel kan gericht zijn op het maken van oefeningen, terwijl een ander middel introducerende informatie of opdrachten biedt over een bepaald begrip of concept. Resultaatgegevens zijn daardoor niet altijd één op één vergelijkbaar.

Daarnaast verschillen voortgangsgegevens uit - bijvoorbeeld - digitale methodes en niet-methodegebonden toetsen van elkaar. Niet-methodegebonden toetsen zeggen iets over het algemene niveau van de leerling in een vakgebied, terwijl leermateriaal meer zegt over de beheersing van wat er al wordt aangeboden.

De context moet daarom deel uitmaken van de resultaatinformatie die wordt uitgewisseld tussen de verschillende leermiddelen, zodat die goed geïnterpreteerd kan worden in een overkoepelend dashboard. Belangrijk, want de leraar beoordeelt uiteindelijk of een leerling een leerdoel beheerst, mede op basis van informatie uit verschillende bronnen.

Een uniforme 'taal' is noodzakelijk

Om informatie bij elkaar te brengen in een dashboard, moet je weten waarover informatie inzicht geeft. Gaat het over breuken, optellen, aftrekken? Als iedere aanbieder daarvoor andere begrippen gebuikt, is het moeilijk om resultaten van verschillende leermiddelen in een dashboard te combineren, laat staan dat leraren die met elkaar kunnen vergelijken.

Daarom moeten er afspraken worden gemaakt over een uniforme 'taal', zodat geen verwarring kan ontstaan over het leerdoel waarop een resultaat betrekking heeft. Het is een uitdaging om die uniforme taal te vinden en om te bepalen in welke termen doelen het best kunnen worden beschreven.

Onderwijsvisie heeft invloed op gebruik van dashboards

Belangrijk is verder dat de onderwijsvisie van je school invloed heeft op de organisatie van het onderwijs, en daarmee ook op de werking en inrichting van een dashboard. Dat moet immers je onderwijsvisie ondersteunen.Veel dashboards zijn gericht op klassieke jaargroepen.

Als het onderwijsprogramma vastligt voor alle leerlingen, dan moet het dashboard inzichtelijk maken welke leerlingen op de rit zitten en welke leerlingen nog niet. Het dashboard hanteert dan een grenswaarde, die geldt voor een hele groep leerlingen.

Maar als leerlingen individuele onderwijsprogramma's volgen, dan moet een dashboard inzicht geven in de individuele voortgang ten opzichte van persoonlijke leerdoelen per leerling. Resultaten worden dan afgezet tegen individuele grenswaarden.

Vraagstukken op het gebied van ethiek en privacy

Tenslotte leidt het gebruik van dashboards en leerlinggegevens tot uitdagingen en vragen op het gebied van ethiek en privacy. Lees daarover meer in het artikel 'Learning analytics gebruiken? Stel de juiste vragen over ethiek en privacy!'

Deel Overkoepelend inzicht in leerprestaties: dit zijn de uitdagingen

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug