Digitale technologie is een middel om een doel te bereiken. In het onderwijs kan dat doel bijvoorbeeld zijn: leerlingen helpen op hun eigen niveau stappen te zetten in hun leerproces. Maar hoe meer technologie verweven raakt in ons leven en hoe meer technologie ons oplevert, hoe vaker we ons ook afvragen: ten koste van wat? Dat was de inzet van een speciale avond over ethische vraagstukken rond digitalisering in het onderwijs. De kernvraag van de avond was: hoe verhouden we ons in ethische zin tot digitalisering in het onderwijs?

Kennisnet organiseerde, in samenwerking met de PO-Raad, deze avond op 23 mei. In het Utrechtse Kasteel Oudaen gingen schoolbestuurders, leraren, schoolleiders, journalisten, uitgevers, onderzoekers en andere mensen van binnen en buiten het onderwijs met elkaar in gesprek.

De gasten gingen met elkaar op verschillende vraagstukken in. Zoals: hebben leerlingen het recht om niet onnodig gemeten te worden? Zou er een recht moeten komen op betekenisvol menselijk contact en wat betekent dit voor scholen die in de toekomst steeds meer met digitale (adaptieve) leermiddelen zullen werken? Zie ook Rathenau.nl

Hoe verhouden we ons in ethische zin tot digitalisering in het onderwijs? © Rodney Kersten / Kennisnet

Het doel van het diner was om meer zicht te krijgen op ethische kwesties die van belang zijn in relatie tot onderwijs en ict. Maar ook om het gesprek erover agenderen.

Ethische vragen in beeld krijgen

De deelnemers benoemden verschillende ethische vragen op het gebied van technologie waar het onderwijs al mee te maken heeft of die de komende periode gaan spelen:

Mens en algoritme

Maatwerk en individualisering

Morele plicht om technologie in te zetten?

Privacy beheren

Digitalisering en ongelijkheid

Goed omgaan met ethiek van digitalisering: aanbevelingen

In de derde ronde bespraken de deelnemers welke stappen OCW, de sectorraden, Kennisnet en het onderwijs zelf kunnen zetten op het gebied van de besproken ethische kwesties. Daar kwamen de volgende aanbevelingen uit naar voren:

  1. Diep een aantal ethische clusters verder uit
  2. Stel een agenda rond ethiek en digitalisering van het onderwijs op
  3. Streef naar zo veel mogelijk transparantie over ict in het onderwijs
  4. Zorg voor meer expertise op het gebied van ict binnen de overheid en het publieke domein
  5. Zorg voor een krachtig geluid vanuit scholen

Vervolgstappen

De avond, die vooral een verkenning was, leverde interessante vragen, inzichten en aanbevelingen op. De ethiek van digitalisering in het onderwijs blijkt een breed, zeer relevant en actueel onderwerp. Het is een thema dat verder moet worden verdiept en dat blijvende aandacht verdient. Kennisnet neemt hier als publieke organisatie op het gebied van onderwijs en ict graag het initiatief toe.

Meer weten over de ethiek van digitalisering? Beluister de podcast met José van Dijck, mede-auteur van het boek 'De Platformsamenleving' en tot voor kort president van de KNAW.

Wil je meediscussiëren? Dat kan in de LinkedIngroep van Kennisnet.

Deel Omgaan met ethische vraagstukken over digitalisering van het onderwijs

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug