Volgens de Radboud Universiteit hebben de onderzoekers een eerste proof of concept laten zien van de meerwaarde van video voor de natuurkundeles. Vervolgonderzoek staat in de steigers.

Simpeler en duidelijker

Hoe gebruiken leerlingen YouTube? Misja Wessels (16, 5-gymnasium) gebruikt voor wiskunde, Latijn en economie YouTube om te leren. "Ik kijk thuis bijvoorbeeld op het kanaal Classica Nova voor Latijn. Daar staan video's van 10 minuten die vaak simpeler en duidelijker zijn dan de lange lessen van 50 minuten op school."

Hij besloot extra te leren via YouTube doordat hij de boeken saai vond en de docent niet altijd goed begreep. Op zijn schoolexamen economie haalde hij opeens een 7,5, één van de hoogste cijfers van de klas. "Filmpjes kijken maakt de lesstof veel kleurrijker."

Pauzeren en terugspoelen

"Veel mensen denken dat dit de video-generatie is, maar we maken allemaal meer gebruik van YouTube - Ik kijk er ook weleens op hoe ik iets moet doen," zegt Olaf de Groot, coördinator leergemeenschap van Kennisnet. Dat komt volgens hem omdat online video's kijken zo laagdrempelig is.

Rob van Bakel is een voorbeeld van een natuurkundedocent die video's maakt © YouTube/Rob van Bakel

"Daarnaast kun je video's in alle rust bekijken, pauzeren en terugspoelen, dat gaat in de les niet." Uit onderzoek blijkt dat leren van videovoorbeelden heel effectief kan zijn, vooral als de leerbron aansluit bij het geheugen van de leerling.

Balans tussen leermiddelen

Maar er zijn wel een paar voorwaarden om daar optimaal gebruik van te kunnen maken volgens De Groot: "Er is een balans tussen de verschillende leermiddelen nodig en de docent moet er wel een rol in spelen." Volgens hem realiseren leerlingen en docenten zich nog niet altijd dat een video kijken slechts een onderdeel is van het leerproces; daar moet bijvoorbeeld wel een verwerking op volgen wil het nut hebben.

Het gesprek aangaan

Misja kreeg van sommige docenten tips over video's maar in de meeste gevallen ging hij zelf op zoek. De Groot vindt het daarom belangrijk dat docenten het gesprek aangaan met de leerlingen over wat ze precies kijken.

"Vaak is er geen beleid over dit soort leermiddelen, maar je bent eigenlijk gek als je er geen gebruik van maakt." Docenten die zelf video's maken zijn er nog niet veel volgens hem, maar Laura van de Wiel, docente tekenen en beeldbewerking kan het iedereen aanraden: "Als je de video's zelf maakt, heb je de controle over wat ze kijken en kan je er gemakkelijk naar terugverwijzen in de les."

Meer tijd over

Sinds ze de video's inzet via het principe van 'flipping the classroom' merkt ze dat de leerlingen sneller leren te werken met het beeldbewerkingsprogramma. "Je kan er beter mee differentiëren want de één wil de uitleg nog eens horen en de ander scrolt er snel doorheen."

Daardoor houdt ze meer tijd over voor leerlingen die extra aandacht nodig hebben en hoeft ze minder uitleg voor de klas te geven. "Leerlingen die sneller klaar zijn krijgen extra video-opdrachten."

Ze begon ermee omdat de meeste video's op YouTube over beeldbewerking in het Engels zijn, en dat vond ze te ingewikkeld voor leerlingen van 13 tot 15 jaar. Ze gebruikt er Screencast voor, waar je gratis korte video's mee kan opnemen. Maar er zijn ook andere tools zoals LessonUp.

Betrouwbaarheid en kwaliteit

Misja heeft in zijn zoektocht gemerkt dat je niet zomaar op elk YouTube-kanaal kan vertrouwen: "Soms is het niet helemaal de juiste stof of ga je er juist minder door begrijpen."

De Groot vindt ook lang niet alle video's kwalitatief even goed. "Docenten zouden daarbij kunnen helpen door te selecteren. Het is niet zo simpel als een paar powerpointslides vol met tekst op video zetten. Volgens de theorie van Mayer is het bijvoorbeeld juist beter om weinig tekst te laten zien," zegt De Groot.

Motivatie

Of leerlingen ook daadwerkelijk iets hebben aan een YouTube-video ligt volgens De Groot ook aan de motivatie: "Iemand zoals Misja die zelf op zoek gaat naar meer achtergrond is duidelijk gemotiveerd om te leren."

Maar als docent de keuze aanbieden tussen verschillende leermiddelen kan volgens hem ook bijdragen aan de motivatie van leerlingen: "Iedereen heeft weer andere voorkeuren wat betreft leren, keuzevrijheid doet daar recht aan."

Wil je voorbeelden zien van YouTube-filmpjes van docenten? Bekijk ons overzicht van de beste YouTube-docenten van Nederland.

Marianne Eggink is freelance journalist.

Deel Leren met YouTube: docenten kunnen niet meer achterblijven

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug