'Learning analytics' is het meten, verzamelen, analyseren en rapporteren van en over data van leerlingen en hun context. Het doel daarvan is het begrijpen en optimaliseren van het leren en de omgeving waarin dit plaatsvindt. Deze analyses helpen de leraar, leerling en ontwikkelaars van lesmateriaal bij hun taken.

Learning analytics helpt je bij het kiezen van interventies

Het toetsen zoals we dat nu kennen, verandert door learning analytics. Voortaan kan iedere oefening, fout, overwinning en prestatie van leerlingen meetellen in hun beoordeling. Zo hoeven zij niet alleen te pieken op toetsmomenten.

Door learning analytics kunnen leraren het leerproces beter volgen, maar het gebruik van leerlinggegevens leidt ook tot vraagstukken op het gebied van etiek en privacy
Door learning analytics kunnen leraren het leerproces beter volgen, maar het gebruik van leerlinggegevens leidt ook tot vraagstukken op het gebied van etiek en privacy © Robin Utrecht/Hollandse Hoogte

Leren wordt in plaats daarvan een continu proces, en door learning analytics ontstaat een completer beeld van het leerproces. Die actuele informatie helpt de leraar - aanvullend op zijn intuïtie en ervaring - bij het kiezen van de juiste interventies. Of wellicht kan hij die keuzes zelfs automatisch laten maken door een systeem.

Learning analytics leidt tot ethische vraagstukken

Het gebruik van learning analytics leidt echter óók tot ethische vraagstukken. Bijvoorbeeld:

Stel de juiste vragen over ethiek en privacy

Kortom: wil je learning analytics en gegevens gebruiken in het onderwijs, of gebruik je digitale leermiddelen die componenten voor learning analytics bevatten? Dan is het belangrijk dat je goed nadenkt over vragen op het gebied van ethiek en privacy. De zogeheten DELICATE-checklist van het LACE-project helpt je daarbij.

Checklist voor managers en schoolbestuurders

LACE (Learning Analytics Community Exchange) is een Europees samenwerkingsverband voor het uitwisselen van informatie over learning analytics. Ook Kennisnet participeert in dit project.

De DELICATE-checklist is bedoeld voor managers en schoolbestuurders die oplossingen en producten op het gebied van learning analytics willen implementeren in het onderwijs.

DELICATE is een afkorting die staat voor de 8 punten waar je rekening mee moet houden als je learning analytics wilt gebruiken. De checklist is gebaseerd op workshops met experts en op onderzoek naar wetteksten en wetenschappelijke artikelen over privacy en ethiek; zowel op het gebied van learning analytics als daarbuiten.

Bekijk de checklist over learning analytics op de website van LACE.

De aandachtspunten uit de checklist

Hieronder zetten we de punten uit de checklist op een rij. En we verwijzen je naar informatie of hulpmiddelen van Kennisnet, de PO-Raad en de VO-raad, die je verder helpen.

1. Waarom wil je learning analytics toepassen?

Het 'Technologiekompas voor het onderwijs - Kennisnet Trendrapport 2016-2017' bevat adviezen over de inzet van big data en learning analytics, die je helpen om deze vragen te beantwoorden.

2. Uitleggen: wat zijn de doelen en de grenzen?

3. Rechtmatigheid: waarom heb je toegang tot de gegevens nodig?

Lees ook onze brochure 'Privacy in 10 stappen' voor meer informatie over aspecten als doelbinding en grondslag.

4. Betrekken: betrek alle belanghebbenden en betrokkenen

Lees in het artikel 'Privacyvragen die elke schoolbestuurder met ouders moet bespreken' hoe je transparant kunt zijn over het gebruik van gegevens.

5. Toestemming: ga een overeenkomst aan met de betrokkenen

6. Anonimiseren: zorg dat het individu niet meer te achterhalen is

Het is belangrijk dat je gegevens zoveel mogelijk anonimiseert. Kennisnet ontwikkelt hiervoor de zogeheten nummervoorziening. Elke leerling krijgt daarin een persoonlijk identificatienummer.

Partijen in de onderwijsketen die gegevens van een leerling uitwisselen, zoals bij het bestellen en gebruiken van leermateriaal, bij het maken van toetsen en bij het terugkoppelen van de resultaten daarvan, gebruiken dat nummer. Er hoeven daardoor geen persoonsgegevens van leerlingen te worden uitgewisseld.

7. Technisch: zorg voor procedures om privacy te garanderen

8. Extern: gegevens bij derde partijen

Aanbieders van digitale leermiddelen en andere digitale producten hebben samen met de PO-Raad en VO-raad afspraken vastgelegd in een privacyconvenant. In dit convenant en de bijbehorende model bewerkersovereenkomst zijn ook afspraken vastgelegd over beveiliging van gegevens.

Wil je zorgvuldig omgaan met privacy en gegevens van leerlingen? Ga dan aan de slag met onze aanpak privacy en informatiebeveiliging.

Deel Learning analytics gebruiken? Stel de juiste vragen over ethiek en privacy!

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug