Een van de meest voorkomende misvattingen over de werking van ict, zegt Alfons ten Brummelhuis, is dat meer ict automatisch leidt tot betere resultaten. Meer ís niet beter. Te veel ict is zelfs schadelijk voor leerlingen, blijkt ook uit het recente rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Sommige scholen hebben hierdoor het idee dat ze beter kunnen stoppen met ict omdat het niets oplevert. Hoe zit dat? Ten Brummelhuis: "Overdaad schaadt inderdaad. Als de maatvoering niet goed is, kan ict schadelijk zijn. Het is het vakmanschap van de leerkracht om het optimum te vinden voor een leerling."

Een uitsnede van de infographic 'Zo werkt ict in het onderwijs' © Loek Weijts/Kennisnet

Wanneer de maat wel goed, is ict van evidente meerwaarde. Ten Brummelhuis vergelijkt het met medicatie, die ook alleen werkzaam is bij de juiste dosering. Te veel van een krachtig medicijn is niet goed. "De kracht van ict is enorm. Het is op het moment een van de meest krachtige hulpmiddelen die we kennen. Je kunt met ict een enorme winst halen bij sommige leerlingen. Dat het zo krachtig is, maakt het ook risicovol bij onzorgvuldig gebruik. Want wat is de juiste dosering? En bij welke leerlingkenmerken past welke toepassing?"

Kennis van de risico's

Ten Brummelhuis is van mening dat we de kracht van ict moeten benutten, en dat je ict alleen zou moeten gebruiken als je gekwalificeerd bent. Ben je dat niet, dan stel je leerlingen bloot aan onnodige risico's. "Te snel zijn we geneigd leraren te verleiden dit krachtige hulpmiddel te gebruiken. Zonder kennis over wat werkt is dat een risico. Alle beroepen brengen risico's met zich mee. Zo moeten bosbouwers weten hoe je een kettingzaag bedient omdat het voor een bosbouwer een krachtig en risicovol hulpmiddel is. In het onderwijs gaan we zo niet om met een hulpmiddel dat tegelijkertijd krachtig en risicovol is. Kennis delen is daarom heel belangrijk."

Net als bij medicijnen zijn het specialisten en experts die de juiste balans kunnen bepalen. Zij zijn in staat te bepalen of ict meerwaarde heeft voor een leerling. Als die er is, mag je het de leerling niet onthouden omdat hij daardoor talenten beter ontwikkelt. Is die meerwaarde er niet, dan kun je leerlingen er beter niet aan blootstellen. Ten Brummelhuis: "Het gaat om het hart van het leraarschap: welke condities voor leren moet ik bieden en welke hulpmiddelen passen daar het beste bij? Uitgangspunt is altijd het talent van de leerling."

Goed, gericht en gedoseerd

Bij ict gaat het volgens Ten Brummelhuis om 3 G's: goed, gericht en gedoseerd. "Als aan de 3 G's is voldaan, kunnen we resultaten bereiken die we niet eerder hebben kunnen bereiken met de talenten van leerlingen. Het gaat daarbij zowel om opbrengsten op cognitief gebied als andere ontwikkelingsgebieden. Niet alleen hoe kun je het snelst tafels kunt leren, maar ook persoonlijke ontwikkeling, samenwerking en creativiteit."

Kort samengevat kent ict drie mogelijke uitkomsten: het kan nadelig werken, niets uitmaken of positief uitpakken. In dat laatste geval heeft het meerwaarde. Van een leerkracht mag je verwachten dat hij de uitkomsten bij een leerling kent.

Infographic en presentatie

Onder dit artikel vind je een infographic die het verhaal van Alfons ten Brummelhuis ondersteunt. Ook is er een presentatie gemaakt op basis van zijn verhaal.

Dit is een verkorte versie van een artikel dat in aanloop naar de Onderzoeksconferentie 2016 verscheen in Prima Onderwijs. Tefke van Dijk is freelance journalist.

Downloads

Deel Inzet van ict? Ken de risico's en kies voor kansen

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug