Wat houden ict-basisvaardigheden precies in?

"Het gaat onder meer om de omgang met en het kunnen inzetten van computers en apparaten. Maar wat weleens vergeten wordt is dat het veel meer omvat. Techniek is overal aanwezig tegenwoordig: als je met de trein reist gebruik je een ov-chipkaart, in de stad maak je gebruik van openbare wifi-netwerken en zelfs in je wasmachine zit een chip.

Allard Strijker, leerplanontwikkelaar ict bij SLO, zou het goed vinden als ict-basisvaardigheden geïntegreerd zouden worden in het onderwijs © Allard Strijker

Het gaat er daarbij om dat je bewust wordt van hoe al die techniek zich tot jou verhoudt en welke consequenties er zitten aan het gebruik daarvan. Denk aan privacy, veiligheid en financiële gevolgen. Als je daar meer kennis over opbouwt, kan je er ook bewustere keuzes in maken en er beter mee omgaan."

Kinderen gebruiken tegenwoordig veel apparaten, maar zijn ze zich bewust van die achterliggende processen?

"Op school wordt daar vaak wel vanuit gegaan, maar dat is in veel gevallen juist niet zo. Dat ze veel in aanraking komen met mobiele telefoons en computers betekent niet dat ze de werking en consequenties van het gebruik daarvan kunnen overzien.

Bijvoorbeeld het bewustzijn dat 'gratis wifi' in de trein of een winkel nooit echt gratis is. Het netwerk wordt door iemand onderhouden en dat kost geld. Wie betaalt dat en waarom? Hoe verdienen ze dat weer terug? Dat kan bijvoorbeeld zijn doordat ze gegevens van jou ontvangen, net als bij de installatie van een 'gratis' app. Als je dat weet, heb je de mogelijkheid daar kritischer over na te denken en bewustere keuzes te maken.

Het niveau van ouders verschilt ook sterk, sommigen willen weleens uitgelegd krijgen hoe je iets op een usb-stick zet. Dan kan je er niet vanuit gaan dat kinderen dat automatisch weten. Hetzelfde geldt voor docenten."

Wat is de eerste stap die scholen kunnen nemen?

"De professionalisering van docenten, zowel mensen die al 40 jaar in het vak zitten, als zij die net van de opleiding komen. Kennis hebben over nieuwe ontwikkelingen hoort bij het onderwijs. Daarnaast dient dit onderwerp zich vaak genoeg aan in de klas en dan is het zaak als docent daarop in te springen en je erin te verdiepen.

Bij mijn dochter van 10 is in de klas pasgeleden een WhatsApp-groep opgestart. Je kan dat als docent aan de kinderen overlaten, maar je kan ze er ook in begeleiden door vragen te stellen en afspraken te maken. Wat is het doel van de groep? Wil je eigenlijk wel in die groep? Welke gevaren en mogelijkheden heeft het? Heeft ieder kind wel een mobiele telefoon?

Mijn dochter heeft uiteindelijk besloten niet mee te doen, ze wilde niet dat alle klasgenoten haar telefoonnummer kregen. Daarnaast komt er ineens allerlei informatie over alle leerlingen beschikbaar via zo'n groep.

Dit soort onderwerpen zijn geen deel van het curriculum, maar voor de docent is het zaak erop in te spelen, het bespreekbaar te maken en te weten wat er speelt.

Mijn advies aan schoolbesturen is het niet af te laten hangen van de technische affiniteit van docenten, maar het als schoolbestuur serieus te nemen. Docenten komen er zelf niet altijd aan toe, dus het zou mooi zijn als het onderwerp structureel geïntegreerd wordt en ingebed in het onderwijs."

Waarom is deze vaardigheid zo belangrijk voor later?

"Je kan tegenwoordig vrijwel geen werk meer vinden waar ict niet op de één of andere manier een rol in speelt. Ook een buschauffeur heeft met allerlei systemen en techniek te maken. Daarbij is het van belang dat je niet alleen weet hoe het werkt. Maar dat je ook zelfstandig nieuwe dingen kunt leren, informatie kunt vinden en controleren, en dat je je eigen gebruik van de techniek kunt evalueren."

Wanneer heb je zelf recent je ict-basisvaardigheden in moeten zetten?

"Ik kwam terug van vakantie en toen deed internet het thuis niet meer. Het klinkt zo simpel, maar internet is een basisbehoefte geworden. Je kan niet eens meer televisiekijken of je mail even checken als het eruit ligt.

Het was 11 uur 's avonds en de volgende ochtend moest ik weer werken. Ik had dus niet de mogelijkheid een helpdesk te bellen. Dan is het handig als je vaardigheid verder gaat dan even de stekker eruit te trekken. Het bleek bij mij om verschillende stekkers te gaan die er een tijdje uit moesten en ik moest inloggen op de router en die herstarten."

Lees meer interviews over 21e eeuwse vaardigheden

Dit verhaal maakt deel uit van onze reeks interviews over de 11 competenties uit het model van de 21e eeuwse vaardigheden. Het model van de 21e eeuwse vaardigheden en alle interviews vind je in het artikel 'Alles wat je moet weten over de 21e eeuwse vaardigheden'.

Marianne Eggink is freelance journalist.

Deel Ict-basisvaardigheden – 'Als je techniek snapt, maak je bewustere keuzes'

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug