Uit onderzoek van Kennisnet uit 2013 (te vinden onderaan dit artikel) bleek dat 3 op de 10 pas afgestudeerde pabostudenten matig tot slecht op de hoogte zijn van computertoepassingen die ze voor hun onderwijs kunnen gebruiken. Volgens de nieuwe leraren was er tijdens hun opleiding onder meer te weinig aandacht voor het aanbod van digitale leermiddelen, voor het zelf ontwikkelen van lesmateriaal en voor digitaal toetsen.

Een collegezaal van de lerarenopleiding aan de HAN © Bert Beelen/Hollandse Hoogte

Kanttekeningen

Don Zuiderman, docent ict & onderwijs aan de pabo van Hogeschool Utrecht, plaatst kanttekeningen bij de kritiek. "Ict in het onderwijs is een breed begrip", zegt hij. "Dat varieert van ict-basisvaardigheden, tot mediawijsheid en computational thinking. Simpelweg zeggen dat ict-onderwijs op de pabo's ondermaats is, roept vooral vragen op. Het verschilt per pabo wat er op de verschillende deelgebieden gebeurt, dat wel. "

Geen formeel beleid

"Er is geen formeel beleid wat er op ict-gebied moet worden gedoceerd", bevestigt Joke Voogt, bijzonder hoogleraar ict & curriculum aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) en lector aan de Hogeschool Windesheim. "De vraag is ook of dat nodig is", zegt ze. "Er zijn bekwaamheidseisen opgesteld door tweedegraadsleraren die ook door veel pabo's zijn geaccepteerd. Deze geven voldoende aanknopingspunten om het ict-onderwijs goed in te richten."

Volgens Voogt gebeurt dat echter op veel pabo's nog onvoldoende. "Acceptatie is stap één, implementatie kost tijd en moeite. Veel lerarenopleiders hebben op dit gebied toch ook nog te weinig in huis. Maar er zijn ook pabo's die het goed hebben opgepakt."

Ict als speerpunt

Zo is aan de lerarenopleidingen van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) ict al jaren echt een speerpunt. In 2011 startte de pabo in Arnhem met het zogenoemde iXperium, een centrum waar leraren, studenten en lerarenopleiders kunnen werken aan hun ict-geletterdheid. Begin 2015 werd ook in Nijmegen een iXperium geopend. "Samen met gerichte curriculumontwikkeling en onderzoek onder studenten, opleiders en in het werkveld, werpt het echt vruchten af", vertelt Marijke Kral, lector en trekker van het iXperium/Centre of Expertise Leren met ict.

Ict niet meer vrijblijvend

Kral heeft zich intensief beziggehouden met de eindkwalificaties voor leren en lesgeven met ict voor de bachelorfase van de pabo en de tweedegraadslerarenopleiding, en de bekwaamheidseisen voor lerarenopleiders.

Vanaf 2017-2018 moeten alle afstuderende leraren er aantoonbaar aan voldoen. "Het is niet meer vrijblijvend, waar je ook zit in de organisatie, je ontkomt er niet meer aan."

Inspireren, uitproberen en onderzoeken

In het iXperium ligt de nadruk op inspireren, uitproberen en onderzoeken. "Onder zowel opleiders en leraren als studenten bestaat soms onzekerheid om ermee aan de slag te gaan. Maar je hoeft niet volleerd ict-vaardig te zijn om eraan te beginnen. Het gaat er om dat je de stap zet, en er dus ook zelf voor kiest om verder te komen", zegt Kral.

Lees hoe opleiders op het iXperium in Nijmegen aandacht besteden aan ict-bekwaamheid van leraren in opleiding.

Interesse in digitale toepassingen

Ook Don Zuiderman denk dat daarin de crux zit. Zijn opleiding doet inmiddels van alles op ict-gebied. Of afgestudeerde leraren ermee uit de voeten kunnen, ligt vooral aan henzelf, denkt hij. Het verschil tussen de generaties is volgens hem kleiner dan binnen de generaties. "Ik ken genoeg zestigers die het heel goed hebben opgepakt, beter dan veel jongeren die net komen kijken." Zij doen volgens Zuiderman weliswaar alles op hun smartphone en tablet, maar dat wil niet zeggen dat ze ook geïnteresseerd zijn in digitale toepassingen op een ander vlak.

"Op onze pabo is ict geïntegreerd in alle vakken vanaf jaar 1. Ik zie dat sommige studenten dat leuk vinden en alles willen leren. Anderen hebben er niets mee, ze vinden het lastig en soms zelfs verschrikkelijk. Dan laten ze het sloffen. Er is een breed aanbod van ict, maar helaas minder in de toetsing. Daardoor wordt een achterstand soms pas merkbaar als ze voor de klas staan."

Basiseisen

Joke Voogt speelt de bal toch terug naar de opleidingen zelf. "Sommige opleiders hebben ook meer gevoel voor taal dan voor rekenen, dat mag geen invloed hebben op hoe je je studenten klaarstoomt voor hun beroep als leraar. Iemand die van de opleiding komt zou gewoon aan bepaalde basiseisen moeten voldoen. Ook op het gebied van ict." Kral is het daar van harte mee eens en constateert: "Vanzelf gaat dat niet, zo weten we inmiddels, daarvoor moet een behoorlijke slag in de opleidingen worden gemaakt."

Deirdre Enthoven is freelance journalist.

Downloads

Deel Doen pabo's genoeg aan de ict-geletterdheid van toekomstige leraren?

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug