Door de digitalisering van leermiddelen kan je school meer actuele en 'diepere' informatie krijgen over het leerproces van leerlingen. Zij laten bij het werken in digitale leermiddelen namelijk allerlei informatie achter.

Deze informatie kan inzichten opleveren die je als school of als leraar kunt benutten om leerlingen beter en meer gepersonaliseerd te begeleiden door het leerproces. Het is echter een uitdaging om informatie uit leermiddelen zó bij elkaar te brengen en te visualiseren dat die de leraren en leerlingen ondersteunt. Hiervoor kun je zogeheten 'dashboards' inzetten.

Door de digitalisering van leermiddelen kun je de voortgang van leerlingen volgen via dashboards, maar daarvan bestaan verschillende soorten
Door de digitalisering van leermiddelen kun je de voortgang van leerlingen volgen via dashboards, maar daarvan bestaan verschillende soorten © Robin Utrecht/Hollandse Hoogte

Dashboards en gepersonaliseerd onderwijs

'Dashboard' is een veelgehoorde term als het gaat over gepersonaliseerd leren. Het is een containerbegrip, want er zijn allerlei soorten en de mogelijkheden ervan zijn altijd afgestemd op een bepaalde behoefte van een bepaalde doelgroep. Ze bieden verschillende inzichten, geven een overkoepelend beeld of geven juist inzicht in één specifiek vakgebied.

Dit zijn de verschillende soorten dashboards.

Leermiddelendashboards

Digitale leermiddelen - zoals adaptieve programma's en digitale methodes - beschikken vaak over dashboards die gedetailleerde inzichten geven in de voortgang van een leerling in een specifiek vakgebied, zoals rekenen of Nederlands. Dit zijn de zogeheten leermiddelendashboards.

Op basis van vakspecifieke inzichten kan een leraar het leerproces sturen. Hij kan bijvoorbeeld bepalen welke leerlingen meer aandacht nodig hebben. En hij ziet welk beheersingsniveau verschillende leerlingen hebben. En welke leerlingen hij wellicht wat verdiepingsmateriaal kan aanbieden.

Overkoepelende dashboards

Deze dashboards zijn veelal nog in ontwikkeling. Ze zijn bedoeld om voortgangsinformatie uit verschillende leermiddelen te combineren in één overkoepelend inzicht. De leraar krijgt zo een compleet beeld van de ontwikkeling van de leerling. Denk hierbij aan resultaten van oefeningen in een digitaal leermiddel, of aan methodegebonden toetsen.

Als je met verschillende leermiddelen werkt, kan het een arbeidsintensief karwei zijn om overkoepelend inzicht te krijgen. Overkoepelende dashboards kunnen daar een oplossing voor bieden. De mate van detail van de inzichten die je krijgt met dashboards voor overkoepelende voortgang is wel grofmaziger in vergelijking met die van leermiddelendashboards. Die geven je meer gedetailleerde inzichten in het leerproces.

Lees ook het artikel waarin we uitleggen waarom het een uitdaging is om tot een overkoepelend dashboard te komen. En lees het artikel over de lessen die basisschool Het Palet leerde bij de zoektocht naar zo'n dashboard.

Dashboards van niet-methodegebonden toetsen

Deze dashboards geven je inzicht in resultaten uit zogenaamde niet-methodegebonden toetsen. Een voorbeeld van zo'n dashboard is LOVS. Deze toetsen zijn methode-overstijgend en behandelen een vaardigheid als geheel. Dit in tegenstelling tot methodegebonden toetsen. Die geven voornamelijk inzicht in de mate waarin een leerling de stof beheerst die net aan bod is gekomen.

Dashboards van niet-methodegebonden toetsen geven een beeld van het niveau van een leerling. De toetsen zijn genormeerd en daarom kun je hiermee ook inzicht krijgen in het niveau van de individuele leerling in relatie tot in het gemiddelde niveau van de normgroep. Vaak is het mogelijk om deze gegevens te exporteren naar een leerlingadministratiesysteem.

Vaardighedendashboards

Veel scholen willen 21e eeuwse vaardigheden een plek geven in hun onderwijs. Er bestaan dashboards waarmee je de ontwikkeling van deze vaardigheden bij leerlingen kunt volgen. Vaak zijn deze dashboards gebaseerd op het gebruik van (zelfontwikkelde) 'rubrics' waarmee het niveau en de vorderingen van een leerling kunnen worden beoordeeld en inzichtelijk kunnen worden gemaakt.

Er zijn ook digitale methodes op de markt waarvan leveranciers stellen dat zij de vaardigheden in hun leermateriaal hebben opgenomen. Maar daarin kun je niet heel specifiek volgen hoe de ontwikkeling van deze vaardigheden bij leerlingen verloopt.

In digitale methodes gericht op vaardigheden en op het werken in projecten kunnen wel producten worden beoordeeld, en je kunt ontwikkeling van leerlingen in kaart brengen op basis van vaardigheden.

Schooldashboards

Schooldashboards bevatten niet alleen voortgangsinformatie. Denk daarbij aan leerlingdossiers en niet-methodegebonden toetsen.

Schooldashboards vind je in leerlingvolgsystemen en leerlingadministratiesystemen. Die vloeien qua functionaliteit steeds meer in elkaar over. Schooldashboards werken steeds vaker ook met standaarden, zoals UWLR (Uitwisselen Leerlinggegevens en Resultaten). Resultaten uit andere systemen kunnen zo worden overgezet naar het schooldashboard, zodat een overkoepelend beeld ontstaat.

Managementdashboards

Managementdashboards zijn meer gericht op de schoolleiding en het bestuur. Ze geven inzicht in de onderwijskwaliteit, de bedrijfsvoering, financiën en het personeel binnen een instelling, of in die van verschillende instellingen die onder een bestuur vallen.

Deze dashboards bevatten een andere mate van detail. Informatie over resultaten gaat minder over individuele leerlingen, maar meer over een instelling als geheel.

Dashboards, ethiek en privacy

Wil je dashboards en leerlinggegevens gebruiken in het onderwijs? Dan krijg je te maken met allerlei vraagstukken op het gebied van ethiek en privacy. Lees daarover meer in het artikel 'Learning analytics gebruiken? Stel de juiste vragen over ethiek en privacy!'

Deel Dit zijn de verschillende soorten dashboards voor het onderwijs

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug