Met ingang van het nieuwe schooljaar (augustus 2018) werkt het Zweedse onderwijs met een nieuw curriculum. Digitale geletterdheid is een vast onderdeel. Zweden kiest ervoor digitale geletterdheid geïntegreerd in het curriculum voor het  primair en voortgezet onderwijs (po en vo) op te nemen. Digitale vaardigheden komen bijna overal in terug en dus niet als apart vak. Alle leerlingen krijgen dan les in digitale vaardigheden.

Uitgangspunten

De werkgroep die verantwoordelijk is voor digitale competenties in het Zweedse curriculum, definieert vier uitgangspunten:

  1. Leerlingen begrijpen de digitale transformatie van de maatschappij en hoe die transformatie ons als mensen beinvloedt.
  2. Leerlingen kunnen digitale tools en media toepassen.
  3. Leerlingen zijn in staat zich kritisch en verantwoordelijk tot technologie te verhouden.
  4. Leerlingen kunnen met media en technologie hun creatieve ideeën in concrete acties omzetten en problemen oplossen.
Al heel jong worden leerlingen op school vertrouwd gemaakt met de wereld van technologie. © Anne Carolien Kohler / Kennisnet

Integratie

De inhoud van het onderwijs en leerdoelen zijn landelijke vastgelegd in een leerplan. Dit leerplan is herschreven.

Digitale vaardigheden zijn zeer specifiek ingevuld: opgebouwd per schooltype en leerjaar en overal in geïntegreerd.

Wat valt op?

1. Begrip van technologie

Al heel jong worden leerlingen op school vertrouwd gemaakt met de wereld van technologie. In de onderbouw begint dat op een eenvoudige manier, bijvoorbeeld door bekend te worden met een computer: wat is een computer en hoe zit een computer in elkaar?

In een later stadium, wanneer leerlingen wat ouder zijn (12 - 16 jaar), leren zij technologische netwerken begrijpen.

Daarnaast leren leerlingen programmeren. Niet alleen om meer kans te maken op een baan, maar ook om technologie te begrijpen en de baas te zijn, in plaats van dat technologie de leerling de baas is.

2. Online lezen in het taalonderwijs

Digitale geletterdheid is geïntegreerd in het taalonderwijs. Bij de moedertaal en andere talen leren leerlingen onder meer over 'online lezen'. Leerlingen leren om leesstrategieën eigen te maken om zo teksten uit verschillende (digitale) media te kunnen begrijpen, interpreteren en vergelijken. Dat is meer dan goed kunnen zoeken op internet en online bronnen vergelijken: de bekende informatievaardigheden.

3. Een belangrijke rol voor mediawijsheid

Het nieuwe Zweedse curriculum omvat meer dan alleen aandacht voor technologie en economie. Zo is er ook volop aandacht voor het culturele perspectief en de creatieve kant van mediawijsheid. Dit is ook een belangrijke pijler in de definitieve van SLO, het Expertsiecentrum Leerplanontwikkeling.

Aandacht voor het culturele perspectief en de creatieve kant van mediawijsheid wordt misschien nog wel belangrijker gevonden. Zo leren leerlingen bijvoorbeeld hoe muziek wordt gebruikt in verschillende media, zoals in films en games. Ook krijgen zij les in beeldgeletterdheid.

Op deze manier bereiden scholen leerlingen voor op een technologisch georiënteerde samenleving met nieuwe prioriteiten op de arbeidsmarkt. In die context moet iedereen digitale tools en media kunnen toepassen.

4. Burgerschap

Voor de Zweden is het sociaal-maatschappelijke perspectief op digitale geletterdheid een belangrijk onderdeel van het curriculum. Omgaan met digitale technologie vraagt om een kritische, verantwoordelijke levenshouding, met oog voor verschillende perspectieven.

Leerlingen leren nadenken over normen en waarden die horen bij een democratische samenleving. Dus ook hoe je je verantwoordelijk gedraagt op sociale media volgens die normen en waarden.

Daarnaast wordt er ingegaan op etniciteit en genderrollen: hoe worden deze aspecten uitgedrukt in media en popcultuur?

De lessen voor Nederland

Wat kan Nederland leren van de Zweden op het gebied van digitale geletterdheid?

Gebruik het Zweedse model voor een visie op digitale geletterdheid

Bedrijven als Spotify en Skype inspireren. Ze zijn een voorbeeld van waar ondernemerschap toe kan leiden. Zweedse scholen framen ondernemerschap niet in enge, economische zin, maar plaatsen dat in de brede context van het leven, leren en werken. Zelfexpressie doet er ook toe. Gebruik dit perspectief daarom bij de ontwikkeling van je visie op digitale geletterdheid.

Integreer digitale geletterdheid binnen bestaande onderwijskaders

De Zweden integreren digitale geletterdheid in alle leerinhouden. Op scholen in Stockholm komt dat nu al op mooi tot uitdrukking: hier wordt onderwijs met digitale media betekenisvol gemaakt.

Wil je als Nederlandse school serieus aan de slag met digitale geletterdheid? Begin dan met taal- of rekenonderwijs. Hoe kun je bestaande kaders op een logische manier digitaal 'verlengen'?

Meer lezen over digitale geletterdheid in Zweden? Lees de publicatie 'Digitale geletterdheid in Zweden' onderaan deze webpagina.

De komende tijd publiceren wij meer verhalen in de serie 'digitale geletterdheid in het buitenland.' Volgende keer behandelen we digitale geletterdheid in Denemarken.

Eerder verschenen landen:

Downloads

Deel Digitale geletterdheid in Zweden: dit kan Nederland leren van de Zweden

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug