In dit artikel - het eerste artikel in deze serie - gaan wij dieper in op loopbaanoriëntatie en het belang van digitale vaardigheden. Een leven lang leren en ontwikkelen en het zelf vormgeven van de loopbaan is belangrijk binnen loopbaanoriëntatie.

Meer aandacht voor de digitale context

Loopbaanoriëntatie gaat over alles wat leerlingen helpt om hen voor te bereiden op keuzes voor hun toekomstige studie of baan. Leerlingen krijgen inzicht, tools en handvatten om zelfstandig keuzes te maken die aansluiten op hun kwaliteiten en belangstelling. Loopbaanoriëntatie is een vast onderdeel van het curriculum in het vmbo en mbo. 

Voor de digitale context is nog relatief weinig aandacht, maar door een wijzigende arbeidsmarkt zal dit veranderen. Door technologische ontwikkelingen worden werkzaamheden digitaler, verdwijnen- en ontstaan er banen. Dit biedt kansen en uitdagingen. Vaststaat dat leerlingen zich moeten voorbereiden op een leven lang ontwikkelen; een beroep kiezen voor de rest van hun leven is verleden tijd. 

''Mensen moeten steeds meer hun eigen loopbaan vormgeven", zegt Marinka Kuijpers, hoogleraar Leeromgeving en leerloopbanen in het (v)mbo aan de Open Universiteit. "Help leerlingen met het vormgeven van hun loopbaan tijdens bijvoorbeeld een mentorles. Maar ook bij vakken als Economie kun je hiermee aan de slag, zoals bij praktische overheidszaken als het doen van online belastingaangifte".

Ontwikkeling digitale vaardigheden

Met name op het vmbo zijn basale digitale vaardigheden niet altijd goed ontwikkeld. Leerlingen vinden het bijvoorbeeld lastig om juiste informatie te vinden op internet of weten niet hoe ze veilig internetten. Een uitdaging voor leraren, want hoe begeleiden zij leerlingen bij loopbaanleren als de digitale vaardigheden niet goed ontwikkeld zijn? 

Leerlingen leren online de juiste informatie zoeken © Reyer Boxem / Kennisnet

Behalve digitale vaardigheden, hebben leerlingen meer nodig om te slagen bij een vervolgstudie of in een toekomstige baan. Denk aan de competentie digitaal samenwerken of weten wat te delen op sociale media over bijvoorbeeld een stageplek. Nog niet alle leerlingen overzien de consequenties van hun online gedrag. Het besef dat alles wat zij online zetten, nog heel lang vindbaar is - ook voor toekomstige werkgevers - is één ding, maar dit in praktijk brengen een tweede.

Het belang van digitale geletterdheid in loopbaanleren

Een stevige basis digitale geletterdheid is belangrijk. Met de juiste inzet van de computer kunnen leerlingen efficiënter en effectiever werken, als zij werkzaamheden op een device of het platform goed organiseren. Digitale vaardigheden helpen bij organiseren, plannen, netwerken, zoeken en kiezen. Denk bijvoorbeeld aan het online zoeken naar informatie, voor een vervolgstudie, stage of baan. Als leerlingen weten wat ze willen vinden en hoe zij moeten zoeken op internet, hebben zij meer informatie en verrijkt dit de keuzemogelijkheden.

Bij een stageverzoek of sollicitatie is het nuttig om vooraf online te oriënteren. Leerlingen kunnen zichzelf digitaal profileren en netwerken, waardoor zij meer kans maken op de arbeidsmarkt. Bij een gebrek aan digitale vaardigheden is het voor leerlingen een stuk lastiger om zich staande te houden in de huidige digitale maatschappij.

Hoe belangrijk is de sociale digitale context van een leerling?

De sociale (digitale) context en het verbreden ervan is belangrijk. Dit blijkt uit onderzoek van KPC Groep. Een groot deel van het leven van leerlingen speelt zich ook online af. Positief is dat sociale netwerken goed zijn voor het onderhouden van vriendschappen, maar de keerzijde is dat er ook digitaal wordt gepest. Denk aan het uitsluiten van een leerling in een WhatsApp-groep of aan Shamesexting. Schoolprestaties kunnen hier flink onder lijden.

Het is daarom belangrijk dat scholen actief betrokken zijn bij de leerling en de online wereld:

Het is goed om te realiseren dat leerlingen in verschillende maatschappelijke werelden leven; de straat- thuis en schoolcultuur. Deze werelden zijn soms in conflict waardoor ze de schoolloopbaan kunnen belemmeren.

Iliass El Hadioui, wetenschappelijk docent pedagogiek en onderwijskunde, onderzoekt en duidt de effecten van een diverse buitenschoolse leefwereld op de schoolcultuur in een stedelijke omgeving. Hij bepleit onder meer dat een school meer ruimte moet bieden voor het samenbrengen van codes die deze verschillende culturen hanteren.

Zelf aan de slag

Meer weten? Lees de onderstaande documentatie en ga aan de slag met digitale geletterdheid bij loopbaanoriëntatie.

Deel Denk aan de digitale context bij loopbaanoriëntatie

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • E-mail
  • Terug