Wie is Carla Haelermans?

"Als universitair hoofddocent onderwijseconomie aan de Universiteit van Maastricht en onderzoeker bij onderzoeksinstituut TIER, begeleid ik verschillende evaluatiestudies in het onderwijs. Bij TIER onderzoeken we het onderwijs vooral op een evidence based manier. Daarbij moet je denken aan onderwerpen als de effectiviteit van ict-hulpmiddelen in het secundair onderwijs of de effectiviteit van zomerscholen en omscholingsprogramma's. Bij mijn onderzoek is de vraag wat scholen willen weten altijd leidend. Dat vind ik belangrijk, omdat ik vind dat scholen wel iets moeten hebben aan het onderzoek dat wij doen."

Carla Haelermans is universitair hoofddocent onderwijseconomie aan de Universiteit van Maastricht en onderzoeker bij onderzoeksinstituut TIER © Trudie Schils

Rechtvaardigheid als drijfveer

"Ik heb een heel sterk rechtvaardigheidsgevoel; dat is mijn drijfveer voor praktijkgericht onderzoek. Gelijke behandeling in het onderwijs vind ik een belangrijk streven. Tegelijkertijd moet je er rekening mee houden dat leerlingen onderling natuurlijk niet gelijk zijn. Denk aan sociale ongelijkheid, het verschil tussen jongens en meisjes of de bepalende invloed die opvoeding kan hebben."

Iedere leerling goed bedienen

"Door mijn achtergrond in de economie kijk ik anders naar het onderwijs dan een traditionele onderwijskundige. Met die bril kijk ik ook naar rechtvaardigheid. Kan het onderwijs achterstanden kleiner maken? Is gelijke behandeling wel mogelijk? Kunnen ict-hulpmiddelen daar een rol bij spelen en hoe dan? Dat wil ik onderzoeken, of de uitkomsten nou positief zijn of negatief. Uiteindelijk willen we met veranderingen komen waardoor het onderwijs in staat is iedere leerling, hoe verschillend ook, goed te bedienen."

Wat onderzoek je?

"Scholen willen met verschillen tussen leerlingen omgaan door leerlingen meer op maat te bedienen, bijvoorbeeld door meer feedback te geven. Met behulp van digitale leermiddelen verwachten leraren goed inzicht te krijgen in voortgang van leerlingen, maar ook dat zij meer tijd aan zwakkere leerlingen kunnen besteden. Ik onderzoek het effect van ict in het onderwijs: Wanneer is het effectief en hoe kunnen we de effectiviteit ervan vergroten?"

Wat vertelt je onderzoek ons?

"Als je leerlingen op maat wilt bedienen door hen oefeningen op hun eigen niveau te geven, dan is ict heel handig. Het neemt je werk uit handen en biedt je nieuwe mogelijkheden. We leren echter ook dat investeren in ict zonder een duidelijk onderwijskundig en pedagogisch doel niets oplevert. Het doel moet heel specifiek zijn en vervolgens maakt het ook nog erg veel uit hoe digitale hulpmiddelen worden ingezet. Gebruikt de leraar ict op de goede manier? Het antwoord op die vraag kan verschillen per vak, per leerjaar, per leermiddel en per type leerling. Dat is de belangrijkste conclusie van al ons onderzoek: Iedere leersituatie is verschillend. Om te kunnen zeggen of ict effectief is, moet je de vraag eigenlijk vanuit al die verschillende leersituaties bekijken."

Wat kunnen we met de onderzoeksresultaten?

"Scholen baseren hun keuzes voor een bepaald programma nu vaak nog niet op beschikbare kennis uit onderzoek. Dan kan het gevolg zijn dat de ict, of de manier waarop die wordt ingezet, geen, of zelfs negatief rendement heeft. Om dat te voorkomen is het belangrijk dat we ons de juiste vragen stellen voordat we kiezen voor een bepaald digitaal programma: Kunnen we de digitale leermiddelen wel inzetten zoals ze bedoeld zijn? Is er bijvoorbeeld wel ruimte om de nuttige feedback die het adaptieve programma oplevert om te zetten naar differentiatie? Omdat succesvolle inzet van ict zo afhangt van de specifieke onderwijssituatie waarbij een leraar technologie wil inzetten, beveel ik de schoolleider of bestuurder aan het keuzeproces van onderaf te laten komen en het niet op te leggen. Geef leraren middelen en ruimte om uit te zoeken wat goede ict- middelen zijn, waar ze die precies voor willen gebruiken en hoe ze die het beste kunnen inzetten."

Kennis opdoen om het juiste leermiddel in elke situatie te kiezen

"Je kunt ict-professionalisering stimuleren op de lerarenopleiding: door aan te leren dat bij alles kennis uit onderzoek in de keuzes meegenomen wordt, maar ook door te zorgen dat tijdens de opleiding nieuwe ontwikkelingen worden meegenomen. In onze master Evidence Based Innovation in Teaching coachen we leraren in het stellen van onderzoeksvragen en het doen van onderzoek. Dat begint steeds bij de vraag wat de beste aanpak is om een bepaald onderwerp over te brengen. 'Wat wil ik bereiken? Voor welke leerling wil ik wát voor elkaar krijgen?' Aan mijn masterstudenten, leraren dus, zie ik dat ze heel enthousiast worden als ze ergens in geloven. Ze halen graag externe kennis op en als onderzoek hun ideeën bevestigt, geeft dat hen enorme voldoening. Als het niet zo is, hebben ze de drive om verder te zoeken naar de antwoorden. Dat enthousiasme om kennis te ontwikkelen en toe te passen vind ik geweldig. Eén zo'n docent kan de dynamiek van een heel team ten goede komen."

De rol van de onderzoeker

"Wij als wetenschappers hebben ook een verantwoordelijkheid de scholen te bereiken. We nemen dat nog niet serieus genoeg. De vertaling van ons onderzoek naar een bruikbare korte samenvatting, op basis waarvan een school beslissingen kan nemen, ontbreekt vaak nog. Terwijl scholen daar juist heel veel aan hebben."

Meer over de resultaten van het onderzoek door Carla Haelermans vind je op haar website.

Carla Haelermans spreekt op 16 mei op de Onderzoeksconferentie 2018. Op deze jaarlijkse conferentie van Kennisnet en het NRO presenteren wetenschappers inzichten uit recent onderzoek naar de opbrengsten van ict-toepassingen in het onderwijs. 

Downloads

Deel Carla Haelermans: onderzoek doen waar scholen iets aan hebben

Delen
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook
  • Google+
  • E-mail
  • Terug