Opvoed ABC

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ
A Naar alfabet
Acne
ADD
ADHD, maar dan zonder de H. Kinderen met ADD hebben - net als kinderen met ADHD - last van aandachts- en concentratiestoornissen. Maar niet van impulsiviteit en hyperactiviteit. Ze vallen op door dromerig, apathisch gedrag en doordat ze moeite hebben een taak te beginnen en daar hun aandacht bij te houden.
ADHD
De Nederlandse term voor ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) is aandachtstekortstoornis. Een kind met ADHD heeft vaker en sterker dan anderen last van: aandachts- en concentratiestoornissen, impulsiviteit en hyperactiviteit. In feite komen bij zo’n kind alle prikkels van buitenaf ongecensureerd naar binnen, omdat hij geen filter in de hersenen heeft die ze zeeft.
adoptie
Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK)
Iedereen die zich zorgen maakt over het welzijn van een kind kan terecht bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling. Via het landelijke telefoonnummer 0900-1231230 krijgt u het AMK in uw regio.
Agressie
zie geweld
Alcohol
De jeugd drinkt flink. Bijna 40% van de jongeren nuttigt geregeld vijf of meer glazen alcohol. Dat blijkt uit een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid.
Alleenstaande ouder
AMK
zie  aadvies- en meldpunt kindermishandeling
Angsten
Angststoornis
Om van een angststoornis te kunnen spreken moet de angst voor de gevreesde situatie zo groot zijn dat die wordt vermeden, of wordt doorstaan met intense angst. De angst moet overdreven en onredelijk zijn en moet ook langere tijd voorkomen.
Anorexia Nervosa
Letterlijk betekent anorexia nervosa: gebrek aan eetlust door nerveuze oorzaken. Maar een anorexiapatiënt heeft een onweerstaanbare drang om af te vallen, zelfs als hij al sterk vermagerd is. Daarom is een betere term ‘lijnziekte’ of ‘magerzucht’.
Anticonceptie
Astma
Autisme
Een kind met autisme is sterk gericht op zijn eigen binnenwereld. De buitenwereld is voor hem een wirwar aan indrukken, waar hij niet de juiste betekenis aan kan geven. Zijn omgang met anderen, zijn verbale en non-verbale communicatie en zijn reacties zijn ongewoon. Om grip te houden op zijn bestaan ontwikkelt hij: een heel specifiek interessepatroon, weerstand tegen veranderingen en de drang bepaald gedrag steeds te herhalen.
B Naar alfabet
Bedplassen
Beugel
Bijbaantjes
zie werk
Boulimia Nervosa
Letterlijk betekent boulimia nervosa: eetlust als een os door nerveuze oorzaken. Een boulimie-patiënt wisselt eetbuien echter af met periodes van zeer matig eten. Omdat de drang om te eten op een verslaving lijkt, wordt de ziekte ook wel ‘eetverslaving’ genoemd.
Brandwonden
Bureau Halt
zie Halt
Bureau Jeugdzorg
Maakt u zich zorgen over uw kind? Heeft u aldoor ruzie met uw puber en komt u er niet meer uit? Voor kleine en grote opvoedingsproblemen kunnen ouders en jongeren terecht bij Bureau Jeugdhulp in hun regio. Bureau Jeugdhulp is laagdrempelig, gratis en er is geen verwijzing van de huisarts voor nodig.
C Naar alfabet
Cannabis
Bekendste gebruik van softdrugs is het blowen (roken) van hasj en weed. Beide zijn afkomstig van de Cannabis Sativa, ofwel hennepplant. Weed wordt verkregen door het verkruimelen en drogen van de vrouwelijke bloemtoppen en hasj door de hars van de plant tot blokken of plakjes te persen. Onder jongeren neemt het gebruik van cannabis de laatste jaren fors toe. In tegenstelling tot harddrugs leidt blowen niet tot lichamelijke afhankelijkheid. Maar het gevaar geestelijk afhankelijk te worden - er steeds naar verlangen en je eigenlijk niet meer prettig kunnen voelen zonder – is er wel. Want ‘als je stoned bent zijn er veel dingen om je heen, die beter zijn dan wanneer je nuchter bent’ (uitspraak van een jongere).
Chatten
zie internet
Computerspelen
Co-ouders
zie ook scheiding
Crčche
zie kinderopvang
D Naar alfabet
Dauwworm
Depressie
Depressie bij jongeren komt vaker voor dan lang gedacht is. Volgens onderzoeken heeft 3 tot 8 procent van de jongeren tussen twaalf en achttien jaar er wel eens last van. Bij meisjes komt de depressie vaak tot uiting in opvallend stil en aangepast gedrag. Bij jongens eerder in negatief gedrag. Omdat een depressie vaak niet vanzelf over gaat en de ontwikkeling van de jongere beďnvloedt, is het belangrijk na te gaan of er sprake is van een dip of een depressie.
Diabetes
zie suikerziekte
Discriminatie
Dove kinderen
Driftbuien
Drugs
Alle soorten drugs hebben met elkaar gemeen dat het stoffen zijn die de hersenen prikkelen. Die hersenprikkels veroorzaken verschillende geestelijke en lichamelijke effecten: stimulerend, of juist verdovend, of bewustzijnsveranderend. Harddrugs zijn in tegenstelling tot softdrugs lichamelijk verslavend. Om hetzelfde effect te bereiken heeft de gebruiker steeds meer nodig. Zie ook  cannabis en  xtc
Drugs Infolijn
Voor vragen over drugs kunt u terecht bij de Drugs Infolijn van het Trimbos-instituut: 0900 –1995
DSM-IV
1994 verscheen de vierde editie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Diagnostische en Statistische Handleiding van Psychische Stoornissen), ofwel de DSM-IV. Deze classificatie van psychische stoornissen is internationaal en wordt ook door het Riagg gebruikt.
Dyscalculie
Letterlijk betekent dyscalculie: slecht kunnen rekenen. Bij dyscalculie is er - ondanks een normale intelligentie - sprake van hardnekkige moeilijkheden met rekenen en wiskunde en een ruime achterstand in vergelijking met leeftijdsgenoten.
Dysfatische ontwikkeling
Een dysfatische ontwikkeling is een hersenontwikkelingsstoornis waarbij het kind meer begrijpt van wat anderen zeggen dan het zelf kan zeggen.
Dysgrafie
Dysgrafie is een schrijfstoornis.
Dyslexie
Dyslexie is een leesstoornis. Aan dyslexie wordt gedacht als een leerling hardnekkige problemen met lezen heeft, waarbij sprake is van achterstand, gebrek aan snelheid en waarbij het leesproces niet voldoende geautomatiseerd raakt.
Dysorthografie
Dysorthografie is een spellingstoornis.
Dyspraxie
Dyspraxie is een stoornis in het plannen en uitvoeren van bewegingen.
E Naar alfabet
Echtscheiding
Eczeem
Eerste hulp
Eigen-kracht Conferentie
Niet de hulpverleners, maar de familie zelf stelt een plan op als er een probleem in het gezin is. Dat is de kern van de Eigen-kracht conferentie.
Enig kind
F Naar alfabet
Faalangst
Als een kind onder zijn mogelijkheden presteert door de blokkerende angst om te mislukken, is er sprake van faalangst.
G Naar alfabet
Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)
Onder de GGZ vallen RIAGG’s, APZ’s (algemene psychiatrische ziekenhuizen) en PAAZ’s (psychiatrische afdelingen algemene ziekenhuizen).
Genderdysforie
zie transseksualiteit
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)
De GGD bevordert en bewaakt de gezondheidszorg van de Nederlandse bevolking. Een van de taken is de algemeen preventieve zorg. Zo houdt de GGD door middel van een aantal onderzoeksmomenten de gezondheid van de schoolgaande jeugd in de gaten.
Geslachtsziekten
zie SOA
Geweld
Geweld op school
Gezondheid
Grenzen
Groeistoornissen
GGD
zie  gemeentelijke gezondheidsdienst
GGZ
zie  geestelijke gezondheidszorg
H Naar alfabet
Halt
Een jongere in de leeftijd van 12 tot 18 jaar, die zich schuldig maakt aan bijvoorbeeld vandalisme of winkeldiefstal, wordt direct doorverwezen naar een Halt-bureau. Daar krijgt hij een kans de zaak 'weer goed' te maken. Bijvoorbeeld door de schade te herstellen of te vergoeden. De officier van Justitie moet instemmen met de Halt-afdoening, net als de ouders. Als de Halt-procedure naar wens verloopt, is de zaak daarmee afgedaan en blijft een strafblad achterwege.
Hasj
zie  cannabis
Hersenvliesontsteking
zie meningokokken
Homo-ouder
Homoseksualiteit
Hoofdluis
Hoogbegaafdheid
Een grote woordenschat, snel van begrip, een goed geheugen en een grote creativiteit. Dat zijn enkele kenmerkende eigenschappen van een kind met een ontwikkelingsvoorsprong.
Huiswerk
I Naar alfabet
Inenting
zie vaccinatie
Internet
J Naar alfabet
Jeugdarts
De jeugdarts houdt de gezondheid van de schoolgaande jeugd in de gaten via een aantal onderzoeksmomenten. De Wet op de Collectieve Preventie heeft het beleid bij de gemeente gelegd; de GGD voert het uit. Op het moment is er een tendens naar het voorkómen van psychosociale problemen.
Jeugdcriminaliteit
Jeugdhulp
Jeugdpuistjes
zie acne
JIP
zie  jongeren informatie punt
Jongeren Informatie Punt (JIP)
Jongeren kunnen met hun vragen en problemen terecht bij het JIP. Je kunt binnenlopen, bellen, e-mailen of sms-en.
K Naar alfabet
Kanker
Kinderbescherming
zie  raad voor de kinderbescherming
Kinderfeestjes
zie verjaardag
Kindermishandeling
Kinderopvang
Kindertelefoon
Kinderen en jongeren, die een probleem hebben of die gewoon ergens over willen praten, kunnen dagelijks tussen 14.00 en 20.00 uur bellen naar 0800-0432. Het is gratis, het nummer komt niet op de telefoonrekening te staan en de Kindertelefoon vertelt nooit iets door.
Kinderziekten
Kleedgeld
zie zakgeld
Kleurenblindheid
L Naar alfabet
Lichamelijk gehandicapte kinderen
Liegen
LPC
zie  landelijke pedagogische centra
Lui oog
Luizen
zie hoofdluis
M Naar alfabet
Marihuana
Wiet, weed of marihuana. Alledrie benamingen voor het product dat ontstaat na het verkruimelen en drogen van de vrouwelijke bloemtoppen van de hennepplant. Zie ook  cannabis
Mediation
Mediation: een andere manier om geschillen op te lossen. Een onafhankelijke derde, de mediator, helpt de partijen zelf een oplossing te vinden.
Mee-eters
zie acne
Meningokokken
Menstruatie
Meervoudige handicap
Als een kind meervoudig gehandicapt is, heeft het zowel een lichamelijke of zintuiglijke als een verstandelijk handicap.
Muisarm
zie rsi
N Naar alfabet
Nachtmerries
Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ)
Het NIGZ ondersteunt en coördineert activiteiten die bijdragen tot een gezondere leefwijze.
Nieuwetijdskinderen
NIZG
zie  nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie
NIZW Jeugd
Het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn is een onafhankelijke organisatie die zich richt op vernieuwing en verbetering van de sector zorg en welzijn. De afdeling jeugd biedt diensten en informatieproducten aan. Onder meer informatieve sites voor opvoeders.
NLD
NLD is een afkorting van Non-verbal Learning Disabilities en is een stoornis in het verwerken van non-verbale informatie. Kinderen met een non-verbale leerstoornis kunnen vaak goed lezen en spellen, maar lopen achter met rekenen en begrijpend lezen.
O Naar alfabet
Onderwijstelefoon
Met vragen over en problemen met de leefbaarheid en (on)veiligheid op school (PO en VO) kunnen zowel leerlingen als ouders terecht bij de onderwijstelefoon: 0800-1608 (werkdagen van 12.00-17.00).
Ongesteld zijn
zie menstruatie
Ontwikkelingsachterstand
Opvoedadvies
Vragen over de opvoeding kunt u per e-mail stellen aan de psycholge van opvoedadvies.
Opvoeding (hulp bij)
zie  opvoedtelefoon,  opvoedadvies en  bureau jeugdzorg
Opvoedtelefoon
De Opvoedtelefoon is een landelijke informatie- en advieslijn voor ouders. Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur en op maandag-, dinsdag- en woensdagavond van 19.00 tot 21.30 uur op: 0900-8212205.
Ouderhulp
Deskundigen bieden een luisterend oor en geven advies. Ouderhulp - een initiatief van de Sociaal Pedagogische Diensten – is een telefonische hulplijn voor ouders en opvoeders van kinderen met een lichamelijke of verstandelijke handicap, een ontwikkelingsachterstand of een chronische aandoening: 0900-7730773.
Overgewicht
Overlijden
P Naar alfabet
Peer mediation
zie  vertrouwensleerling
Pervasieve ontwikkelingsstoornis
Autisme vormt samen met een aantal aan autisme verwante stoornissen de groep pervasieve ontwikkelingsstoornissen, ook wel ‘stoornissen van het autistisch spectrum’ genoemd. Zie ook  autisme
Pesten
Piercing
Pleegkinderen
Posttraumatische stresstoornis
Een schokkende gebeurtenis kan zo ernstig zijn dat ze resulteert in een traumatische ervaring, die de basisveiligheid aantast. Als het kind het trauma niet voldoende kan verwerken, kan dat leiden tot de posttraumatische stressstoornis.
PPD-NOS
Pervasive Developmental Disorder - Not Otherwise Specified: pervasieve ontwikkelingsstoornis niet anders omschreven. Kinderen met PDD-NOS hebben problemen op dezelfde gebieden van ontwikkeling als kinderen met autisme maar dan in een lichtere mate en soms ook maar op enkele gebieden.
Puberteit
Officieel is de puberteit de tijd van seksuele rijping tussen kinderjaren en volwassenheid. Bij meisjes ongeveer van hun 12e tot 15e jaar, bij jongens van hun 14e tot 16e jaar. Voor ouders vaak niet de makkelijkste periode: hun kroost is tijdelijk ‘wegens verbouwing gesloten’.
Q Naar alfabet
   
R Naar alfabet
Raad voor de Kinderbescherming
Vanwege hun kwetsbare positie hebben kinderen bijzondere zorg nodig. In de eerste plaats zijn de ouders verantwoordelijk. Maar ook op de overheid rust de plicht het recht op zorg en bescherming te waarborgen. De Raad voor de Kinderbescherming komt, als dit recht in de knel raakt, op voor het belang van het kind.
Racisme
zie discriminatie
Regels
zie grenzen
Riagg
De huisarts kan naar de jeugdafdeling van het Riagg verwijzen als er bij een kind een vermoeden is van een stoornis of een ander ernstig psychosociaal probleem. Sinds kort vallen Riagg’s samen met APZ’s (algemene psychiatrische ziekenhuizen) en PAAZ’s (psychiatrische afdelingen algemene ziekenhuizen) onder de GGZ (geestelijke gezondheidsdienst).
Roken
Rouwen
RSI
S Naar alfabet
Scheiding
zie echtscheiding
Seksualiteit
Seksuele intimidatie
Seksuele voorlichting
Slaapproblemen
Slaan
SOA
SOA is de afkorting van seksueel overdraagbare aandoeningen.
Sociaal Pedagogische Dienst (SPD)
Hoe kan ik de ontwikkeling van mijn kind het beste stimuleren? Wat is het meest geschikte onderwijs? Ouders en verzorgers van een kind met een handicap of een achterstand in de ontwikkeling komen voor allerlei vragen te staan. Voor informatie, advies of gewoon een gesprek, kunt u een beroep doen op de SPD.
Softdrugs
zie  cannabis
SPD
zie  sociaal pedagogische dienst
Spraakmoeilijkheden
Stiefouder
Stotteren
Stotteren is niet-vloeiend spreken. Als we praten gebruiken we meer dan honderd spieren. Geen wonder dat er wel eens iets misgaat. 4% van de kinderen stottert; bij een op de drie gaat dit over. Meestal ligt de oorzaak in een combinatie van lichamelijke (zoals aanleg en spraak-taalontwikkeling) en psychische factoren (zoals karakter en omgeving).
Stoornissen
Straffen
zie grenzen
Suikerziekte
Syndroom van Asperger
Het syndroom van Asperger is een aan autisme verwante stoornis, maar heeft niet de afwijkende taalontwikkeling.
Syndroom van Down
T Naar alfabet
Tatoeage
Telefonische hulpdiensten
zie  kindertelefoon; zie  onderwijstelefoon; zie  opvoedtelefoon; zie  ouderhulp; zie  drugs Infolijn
Televisie
Tienermoeders
Tieneropvang
Transseksualiteit
Trauma
zie  posttraumatische stresstoornis
Trimbos-instituut
Trimbos is het landelijke kennisinstituut voor psychische en verslavingsproblemen. Het instituut geeft informatie aan beleidsmakers en politici over de omvang van psychische problemen en het gebruik van alcohol en drugs. Een andere taak van het Trimbos is publieksvoorlichting onder meer via de Drugs Infolijn
Trommelvliesbuisjes
U Naar alfabet
Uitgaansdrugs
Uitgaansdrugs is een verzamelnaam. Die duidt niet op een type drugs, maar op een type gebruik, namelijk tijdens het uitgaan. XTC en speed zijn de bekendste uitgaansdrugs. Zie  xtc
V Naar alfabet
Vaccinatie
Vakantie
Vakantiewerk
zie werk
Vandalisme
Veiligheid
Vergiftiging
Verjaardag
Verstandelijk gehandicapte kinderen
Vertrouwensarts
De taak van de vertrouwensarts is overgenomen door het AMK. Zie  aadvies- en meldpunt kindermishandeling
Visueel gehandicapte kinderen
Voedselallergie
Voorbehoedmiddelen
zie anticonceptie
Voorlezen
W Naar alfabet
Weed
zie  cannabis
Werk
Winkeldiefstal
Wratten
X Naar alfabet
XTC
XTC betekent extase. Het is een harddrug in de vorm van pillen, die vooral populair is in het uitgaansleven. Vandaar de benaming partydrug of uitgaansdrug. De werkzame stof is MDMA (3, 4-methyleendioxy-methamfetamine). Het veroorzaakt bij de gebruiker een oppeppend én een bewustzijnsveranderend effect: de waarneming wordt intenser en het gevoel van verbondenheid met anderen neemt toe.
Y Naar alfabet
   
Z Naar alfabet
Zakgeld
Zieke kinderen
Ziekte van Pfeiffer